ကိုဩဒိနိတ်: 10°S 76°W / 10°S 76°W / -10; -76

ပီရူးနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အမည်မှာ ပီရူးသမ္မတနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး တောင်အမေရိကတိုက်၏ အနောက်ပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အီကွေဒေါနိုင်ငံကိုလံဘီယာနိုင်ငံ၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ချီလီနိုင်ငံနှင့် အနောက်ဘက်တွင် ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာတို့ ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။

ပီရူးသမ္မတနိုင်ငံ
ပီရူးနိုင်ငံ၏ အလံတော်
ပီရူးနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်
အလံတော် အမှတ်တံဆိပ်
ဆောင်ပုဒ်: 
"Firme y feliz por la unión"  (စပိန်)
"Firm and Happy for the Union"
နိုင်ငံတော် သီချင်း: 
"Himno Nacional del Perú"  (စပိန်)
"National Anthem of Peru"

March:
"Marcha de Banderas"  (စပိန်)
"March of Flags"
ပီရူးနိုင်ငံ၏ တည်နေရာ
မြို့တော်
နှင့် အကြီးဆုံးမြို့
လီမာမြို့
12°2.6′S 77°1.7′W / 12.0433°S 77.0283°W / -12.0433; -77.0283
ရုံးသုံးဘာသာစကားစပိန်
ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကားများ[မှတ်စု ၁]
လူမျိုးစု (၂၀၁၇[မှတ်စု ၂])
ကိုးကွယ်မှု
DemonymPeruvian
အစိုးရပြည်ထောင်စု သမ္မတ သမ္မတနိုင်ငံစနစ်[၁][၂]
ပီဒရို ကစ်တီလို
Dina Boluarte
Mirtha Vásquez
Maricarmen Alva
ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်
လွတ်လပ်ရေးရ စပိန်ဘုရင်နိုင်ငံမှ
၁၈၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်
၁၈၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်
• အသိအမှတ်ပြုခဲ့
၁၈၇၉ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်
ဧရိယာ
• စုစုပေါင်း
၁,၂၈၅,၂၁၆ km2 (၄၉၆,၂၂၅ sq mi) (အဆင့်: ၁၉)
• ရေထု (%)
၀.၄၁
လူဦးရေ
• ၂၀၂၁ ခန့်မှန်း
Neutral increase ၃၄,၂၉၄,၂၃၁[၃] (အဆင့် - ၄၄)
• ၂၀၁၇ သန်းခေါင်စာရင်း
၃၁,၂၃၇,၃၈၅
• သိပ်သည်းမှု
၂၃/km2 (၅၉.၆/sq mi) (အဆင့် - ၁၉၈)
GDP (PPP)၂၀၂၀ ခန့်မှန်း
• စုစုပေါင်း
Decrease $၃၈၅.၇၁၉ ဘီလီယံ[၄] (အဆင့် - ၄၇)
• Per capita
Decrease $၁၁,၅၁၆[၄] (အဆင့် - ၁၀၃)
GDP (nominal)၂၀၂၀ ခန့်မှန်း
• စုစုပေါင်း
Decrease $၁၉၅.၇၆၁ ဘီလီယံ[၄] (အဆင့် - ၄၉)
• Per capita
Decrease $၅,၈၄၅[၄] (အဆင့် - ၈၆)
Gini (၂၀၁၉) ၄၁.၅[၅]
အလယ်
HDI (၂၀၁၉)Increase ၀.၇၇၇[၆]
မြင့် · ၇၉
ငွေကြေးဆိုး (PEN)
အချိန်ဇုန်PET (UTC−5)
ရက်စွဲပုံစံdd.mm.yyyy (CE)
ယာဉ်ကြောစနစ်right
တယ်လီဖုန်းကုဒ်+၅၁
ISO 3166 ကုဒ်PE
Internet TLD.pe
  1. Quechua, Aymara and other indigenous languages are co-official in the areas where they are predominant.

ပီရူးသည် တစ်ခါက အင်က အင်ပါယာ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွန်လ လတွင် ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း အော်လန်တာဟူမာလာကို သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခဲ့ကြသည်။ ပီရူးသည် စီးပွားရေး တိုးတက်မှုရှိလာသော်လည်း ဆင်းရဲမွဲတေမှု မပပျောက်သေးပေ။

ပီရူးနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး မြောက်ချီကို ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အင်ကာ အင်ပါယာ တည်ရှိရာ ဒေသဖြစ်သည်။ ၁၆ ရာစုနှစ်တွင် စပိန် အင်ပါယာ လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၂၁ ခုနှစ်တွင် လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးနောက် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများ၊ ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းများ၊ စီးပွားရေး ကမောက်ကမ စသည့် အခြေအနေ အမျိုးမျိုးကို ရင်ဆိုင်ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။

မှတ်ချက်ပြင်ဆင်

  1. ၁.၀ ၁.၁ In Peru, other languages have been officially recognized as legitimate autochthonous languages. In each of these, Peru's official name (စပိန်: República del Perú, pronounced: [reˈpuβlika ðel peˈɾu]) is as follows:
  2. The 2017 National Census included, for the first time, a question of ethnic self-identification that was addressed to people aged 12 and over considering elements such as their ancestry, their customs and their family origin to visualize and better understand the cultural reality of the country.

ကိုးကားပြင်ဆင်

  1. Shugart, Matthew Søberg (September 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive and Mixed Authority Patterns". Graduate School of International Relations and Pacific Studies.  Archived 19 August 2008 at the Wayback Machine.
  2. Shugart, Matthew Søberg (December 2005). "Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns". French Politics 3 (3): 323–351. doi:10.1057/palgrave.fp.8200087. ISSN 1476-3427. OCLC 6895745903. “Only in Latin America have all new democracies retained a pure presidential form, except for Peru (president-parliamentary) and Bolivia (assembly-independent).” 
  3. Perú: Estimaciones y Proyecciones de Población Total, por Años Calendario y Edades Simples, 1950–2050 (in es)။ National Institute of Statistics and Informatics (September 2009)။
  4. ၄.၀ ၄.၁ ၄.၂ ၄.၃ Peruတမ်းပလိတ်:အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့
  5. Gini Indexကမ္ဘာ့ဘဏ်
  6. Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF)။ United Nations Development Programme။ 15 December 2020။ pp. 343–346။ ISBN 978-92-1-126442-5။ 15 December 2020 တွင် မူရင်းမှ မော်ကွန်းတင်ပြီး (PDF) 16 December 2020 တွင် ပြန်စစ်ပြီး