"ရဟန်း" ၏ တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၄၇၉၁ ဘိုက် ဖယ်ရှားခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၅ နှစ်
အရေးမကြီး
removed ZWSP
အရေးမကြီး (→‎ကိုး​ကား: correct cat)
အရေးမကြီး (removed ZWSP)
==ရဟန်း==
[[File:Celebrating Full Moon Day of Tabaung in Bangkok, Thailand in Mar 2012.PNG|thumb|right|ဘန်ကောက်မြို့၊ ထိုင်း​နိုင်ငံ​တွင်ထိုင်းနိုင်ငံတွင် တပေါင်း​ပွဲတော်​တွင်တပေါင်းပွဲတော်တွင် ရဟန်း​သံ​ဃာတော်​များ​အားရဟန်းသံဃာတော်များအား လှူဒါန်း​နေ​ပုံလှူဒါန်းနေပုံ]]
ရဟန်းဟူသော အမည်သည် အရဟန္တပါဠိမှ ဖြစ်လာသော ရဟန္တာကို အတိုချုပ်ခေါ်သော အမည်ဖြစ်ဟန်တူသည်။ သို့ရာတွင် ဘိက္ခု၊ သမဏ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇိတ စ သော ပါဠိတို့ကို ပြန်ဆိုထားသော မြန်မာအမည်လည်း ဖြစ်၏။ အသုံးအစွဲလည်း များလှသည်။ ပဗ္ဗဇ္ဇလေးမျိုးမှလာသော အလုံးစုံသော ရဟန်းနှင့် ဥပသမ္ပဒါလေးမျိုးမှလာသော အလုံးစုံသောရဟန်းနှင့် ဥပသမ္ပဒါ
ရဟန်း​ဟူ​သော အမည်​သည် အရ​ဟန္တ​ပါဠိ​မှ ဖြစ်လာ​သော ရဟန္တာ​ကို အတို​ချုပ်ခေါ်​သော အမည်​ဖြစ်​ဟန်​တူ​သည်။ သို့ရာတွင် ဘိက္ခု၊ သမ​ဏ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇိ​တ စ သော ပါဠိ​တို့​ကို ပြန်ဆို​ထား​သော မြန်မာ​အမည်​လည်း ဖြစ်​၏။ အသုံးအစွဲ​လည်း များ​လှ​သည်။ ပဗ္ဗဇ္ဇ​လေး​မျိုး​မှ​လာ​သော အလုံး​စုံ​သော ရဟန်း​နှင့် ဥပသမ္ပဒါ​လေး​မျိုး​မှ​လာ​သော အလုံး​စုံ​သော​ရဟန်း​နှင့် ဥပသမ္ပဒါ
ရှစ်မျိုးမှလာသော အလုံးစုံသောရဟန်းကို ရသည်။
ရှစ်​မျိုး​မှ​လာ​သော အလုံး​စုံ​သော​ရဟန်း​ကို ရ​သည်။
( ပဗ္ဗဇ္ဇမင်္ဂလာ ။)
( ပဗ္ဗဇ္ဇ​မင်္ဂလာ ။)
 
ရဟန်းဟူသည် - တရားကို ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း ၊ မှန်စွာကျင့်ခြင်း ၊ ကုသိုလ်ပြုခြင်းသည် ကောင်း၏၊ကောင်းမှုပြုခြင်းသည် ကောင်း၏၊ မညှင်းဆဲခြင်းသည်ကောင်း၏၊ သတ္တဝါတို့ကို သနားခြင်းသည် ကောင်း၏ ဟု နှလုံးသွင်း ကျင့်နေသူ ဖြစ်သည်။ <ref>ဒီဃနိကာယ် ၊မဟာဝဂ် ၊ မဟာပဒါနသုတ်</ref> သာမဏေရ ပဗ္ဗဇ္ဖ လို့ အခေါ်ပြောင်းလိုက်လျှင် - လွတ်မြောက်အောင်ကျင့်နေသူ ၊ အနှောင်အဖွဲ့ကင်းသူ၊ (တဏှာကင်းအောင် ကြိုးစားနေသူ ) ဖိအားကင်းအောင်နေသူ၊ ငြိမ်းချမ်းအောင်နေသူဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
ရဟန်း​ဟူ​သည် - တရား​ကို ကောင်း​စွာ​ကျင့်​ခြင်း ၊ မှန်​စွာ​ကျင့်​ခြင်း ၊ ကုသိုလ်​ပြု​ခြင်း​သည် ကောင်း​၏၊ကောင်းမှု​ပြု​ခြင်း​သည် ကောင်း​၏၊ မ​ညှင်း​ဆဲ​ခြင်း​သည်​ကောင်း​၏၊ သတ္တဝါ​တို့​ကို သနား​ခြင်း​သည် ကောင်း​၏ ဟု နှလုံးသွင်း ကျင့်​နေ​သူ ဖြစ်​သည်။ <ref>ဒီဃ​နိ​ကာယ် ၊မဟာ​ဝဂ် ၊ မဟာ​ပ​ဒါန​သုတ်</ref> သာမဏေ​ရ ပဗ္ဗဇ္ဖ လို့ အခေါ်​ပြောင်း​လိုက်​လျှင် - လွတ်မြောက်​အောင်​ကျင့်​နေ​သူ ၊ အနှောင်အဖွဲ့​ကင်း​သူ၊ (တဏှာ​ကင်း​အောင် ကြိုးစား​နေ​သူ ) ဖိ​အား​ကင်း​အောင်​နေ​သူ၊ ငြိမ်း​ချမ်း​အောင်​နေ​သူ​ဟု အဓိပ္ပါယ်​ရ​သည်။
 
 
ဗုဒ္ဓ​သာသနာ​တွင်းဗုဒ္ဓသာသနာတွင်း ရဟန်း([[ သံဃာ]] ) နှင့် သာသနာပ ရဟန်း
နှစ်မျိုးလုံးနှင့်လည်း ဆက်ဆံသည်။ ထိုသို့ ဆက်ဆံသော်လည်း
နှစ်​မျိုး​လုံး​နှင့်​လည်း ဆက်ဆံ​သည်။ ထိုသို့ ဆက်​ဆံသော်​လည်း
ပဗ္ဗဇ္ဇလေးမျိုးမှလာသော ရဟန်တို့တွင် ဘိက္ခုပဗ္ဗဇ္ဇမှ လာသော
ပဗ္ဗဇ္ဇ​လေး​မျိုး​မှ​လာ​သော ရ​ဟန်​တို့​တွင် ဘိက္ခု​ပဗ္ဗဇ္ဇ​မှ လာ​သော
ရဟန်းနှင့် သာမဏေရ ပဗ္ဗဇ္ဇမှ လာသော ရဟန်းကား ဗုဒ္ဓ
ရဟန်း​နှင့် သာမဏေ​ရ ပဗ္ဗဇ္ဇ​မှ လာ​သော ရဟန်း​ကား ဗုဒ္ဓ
သာသနာတွင်း ရဟန်းသာ ဖြစ်သည်။ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇမှ လာသော
သာသနာ​တွင်း ရဟန်း​သာ ဖြစ်​သည်။ ဣ​သိ​ပဗ္ဗဇ္ဇ​မှ လာ​သော
ဗုဒ္ဓသာသနာတွင်းနှင့် သာသနာပနှစ်မျိုးလုံး ရဟန်းဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓ​သာသနာ​တွင်း​နှင့် သာသနာပ​နှစ်​မျိုး​လုံး ရဟန်း​ဖြစ်​သည်။
ဥပသမ္ပဒါ ရှစ်မျိုးမှလာသော ရဟန်းကား ဗုဒ္ဓသာသနာတွင်း
ဥပသမ္ပဒါ ရှစ်​မျိုး​မှ​လာ​သော ရဟန်း​ကား ဗုဒ္ဓ​သာသနာ​တွင်း
ရဟန်းသာ ဖြစ်သည်။ [[ရဟန်းသာမဏေများ သင်ကြား လေ့ကျင့်ရမည့်တရားများမှ ၇၅-မျိုး]]
ရဟန်း​သာ ဖြစ်​သည်။ [[ရဟန်း​သာမဏေ​များ သင်ကြား လေ့ကျင့်​ရ​မည့်​တရား​များ​မှ ၇​၅-မျိုး]]
သိက္ခာပုဒ်​များ​ကို​လည်းသိက္ခာပုဒ်များကိုလည်း စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်း​၍ထိန်းသိမ်း၍ နေ​ရ​သည်။နေရသည်။
 
 
=== ရဟန်း ၈-မျိုး ===
သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းဘဝနှင့် စပ်၍ ရဟန်းရှစ်မျိုးရှိကြောင်းကို ဦးစွာသိအပ်ပေ၏။<br />
သာ​သ​နာ့​ဝန်​ထမ်း ရဟန်း​ဘဝ​နှင့် စပ်​၍ ရဟန်း​ရှစ်​မျိုးရှိ​ကြောင်း​ကို ဦးစွာ​သိ​အပ်​ပေ​၏။<br />
၁။ ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါ-ဗုဒ္ဓက ရဟန်း လာလော့-ဟုခေါ်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာရသော ရဟန်း။( အရှင်သာရိပုတ္တရာ စသည် )<br />
၁။ ဧ​ဟိ​ဘိက္ခူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဗုဒ္ဓ​က ရဟန်း လာ​လော့-ဟုခေါ်​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်လာ​ရ​သော ရဟန်း။( အရှင်​သာ​ရိ​ပုတ္တ​ရာ စ​သည် )<br />
၂။ သရဏဂမနူပသမ္ပဒါ-သရဏဂုံ ဆောက်တည်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသောရဟန်း။( ဘုရားဖြစ်ခါစ ရှေးပိုင်းရဟန်းများ )<br />
၂။ သရဏ​ဂ​မ​နူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-သရဏဂုံ ဆောက်တည်​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်လာ​သော​ရဟန်း။( ဘုရား​ဖြစ်​ခါ​စ ရှေး​ပိုင်း​ရဟန်း​များ )<br />
၃။ ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-ဗုဒ္ဓ၏ ဩဝါဒကို ခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မဟာကဿပ )<br />
၃။ ဩဝါဒ​ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဗုဒ္ဓ​၏ ဩဝါဒ​ကို ခံယူ​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်လာ​သော ရဟန်း။( အရှင်မ​ဟာ​က​ဿ​ပ )<br />
၄။ ပဥှာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ-ပြဿနာ ဖြေဆိုကာမျှဖြင့်ဖြစ်လာသောရဟန်း။( အရှင်သောပါက )<br />
၄။ ပ​ဥှာ​ဗျာ​ကရ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ပြဿနာ ဖြေ​ဆို​ကာ​မျှ​ဖြင့်​ဖြစ်လာ​သော​ရဟန်း။( အရှင်​သော​ပါ​က )<br />
၅။ အဋ္ဌဂရုဓမ္မ ပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-ဂရုဓမ်ရှစ်ပါး ခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ )<br />
၅။ အဋ္ဌ​ဂရု​ဓမ္မ ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဂရု​ဓမ်​ရှစ်​ပါး ခံယူ​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်လာ​သော ရဟန်း။( အရှင်မ မဟာ​ပ​ဇာ​ပတိ​ဂေါ​တ​မီ )<br />
၆။ ဒူ​တေ​နူ​ပ​သမ္ပ​ဒါဒူတေနူပသမ္ပဒါ-တ​ဆင့်​ခံတဆင့်ခံ တမန်​ဖြစ်လာ​သောတမန်ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မ အဎ္ဍ​ကာ​သီအဎ္ဍကာသီ )<br />
၇။ အဋ္ဌ​ဝါ​စီ​ကူ​ပ​သမ္ပ​ဒါအဋ္ဌဝါစီကူပသမ္ပဒါ-ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ နှစ်​ဖက်​သံဃာ​မှနှစ်ဖက်သံဃာမှ ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကံဉတ္တိစတုတ္ထကံ နှစ်​မျိုး​ဖြင့်နှစ်မျိုးဖြင့် ဖြစ်လာ​သောဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အခြား​ရဟန်းမ​များအခြားရဟန်းမများ )<br />
၈။ ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါ-ဉတ္တိစတုတ္ထကံဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်ရာဓ-မှစ၍ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ ရဟန်းများ )<br />
၈။ ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကမ္မူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကံ​ဖြင့် ဖြစ်လာ​သော ရဟန်း။( အရှင်​ရာ​ဓ-မှ​စ​၍ မျက်မှောက်​ခေတ်​အထိ ရဟန်း​များ )<br />
ထို ၈-မျိုးတို့တွင် ၁၊ ၃ ၊ ၄၊ ၅ တို့သည် ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင် ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်း အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။
ထို ၈-မျိုး​တို့​တွင် ၁၊ ၃ ၊ ၄၊ ၅ တို့​သည် ဗုဒ္ဓ​ကိုယ်တော်​တိုင် ရဟန်းပြု​ပေး​သော ရဟန်း အမျိုး​အစား​များ ဖြစ်​ကြ​သည်။
 
[[File:Celebrating Full Moon of Tabaung (Magha Puja Buddhist festival) in Bangkok, Thailand in Mar 2012.PNG|thumb|right|တပေါင်းပွဲတော်ကို ဘန်​ကောက်​မြို့၊ဘန်ကောက်မြို့၊ ထိုင်း​နိုင်ငံ​တွင်ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပ​နေ​ပုံကျင်းပနေပုံ]]
ယင်း ဥပသမ္ပဒါရှစ်မျိုးကား အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
ယင်း ဥပသမ္ပဒါ​ရှစ်​မျိုး​ကား အောက်​ပါ​အတိုင်း ဖြစ်​သည်။
(၁) ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါ-မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းလောင်းအား
(၁) ဧ​ဟိ​ဘိက္ခူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-မြတ်​စွာ​ဘုရား​က ရဟန်း​လောင်း​အား
ရဟန်းလာလှည့်၊ ဝဋ်ဆင်းရဲအဆုံးကိုပြုခြင်းငှာ မြတ်သော
ရဟန်း​လာ​လှည့်၊ ဝဋ်​ဆင်းရဲ​အဆုံး​ကို​ပြု​ခြင်း​ငှာ မြတ်​သော
အကျင့်ကို ကောင်းစွာကျင့်လှည့်ဟု ခေါ်တော်မူသော စကားမျှ
အကျင့်​ကို ကောင်း​စွာ​ကျင့်​လှည့်​ဟု ခေါ်တော်​မူ​သော စကား​မျှ
ဖြင့် ဖြစ်​သောဖြစ်သော ရဟန်း၊ (ဧ​ဟိ​ဘိက္ခု​ရဟန်း​များဧဟိဘိက္ခုရဟန်းများ)၊
( ဧ​ဟိဧဟိ ဘိက္ခု ။)
(၂) သရဏဂမဏူပသမ္ပဒါ-ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ စသော
(၂) သရဏ​ဂ​မ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဗုဒ္ဓံ​သရဏံ ဂစ္ဆာ​မိ စ​သော
သရဏဂုံသုံးပါးကို ခံယူဆောက်တည်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်သော
သရဏဂုံ​သုံး​ပါး​ကို ခံယူ​ဆောက်တည်​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်​သော
ရဟန်း၊(ဉာာတ်ကမ္မဝါ မပေါ်မီက ခွင့်ပြု သောရဟန်း)၊
ရဟန်း၊(ဉာ​ာတ်​ကမ္မဝါ မပေါ်​မီ​က ခွင့်​ပြု သော​ရဟန်း)၊
( သရဏဂုံ။)
(၃) 0x100သဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-မြတ်စွာဘုရားက ဤပုံ
(၃) 0x100သ​ဝါဒ​ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-မြတ်​စွာ​ဘုရား​က ဤ​ပုံ
ဤနည်း ကျင့်ရမည်ဟု ပေးထားသော အဆုံးအမ 0x100သဝါဒကို
ဤ​နည်း ကျင့်​ရ​မည်​ဟု ပေး​ထား​သော အဆုံးအမ 0x100သ​ဝါဒ​ကို
လိုက်နာခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်သောရဟန်း၊ (အရှင်မဟာကဿပ)
လိုက်နာ​ခံယူ​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်​သော​ရဟန်း၊ (အရှင်မ​ဟာ​က​ဿ​ပ)
(၄) ပဥ|ာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ-မြတ်စွာဘုရား၏ အမေး
(၄) ပ​ဥ|ာ​ဗျာ​ကရ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-မြတ်​စွာ​ဘုရား​၏ အမေး
တော်ကို ဖြေဆိုကာမျှဖြင့် ဖြစ်သောရဟန်း၊ (ရှင်သောပါက)
တော်​ကို ဖြေ​ဆို​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်​သော​ရဟန်း၊ (ရှင်​သော​ပါ​က)
(၅) ဂရုဓမ္မ ပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-ဂရုဓံတရားရှစ်ပါးကို
(၅) ဂရု​ဓမ္မ ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ-ဂရု​ဓံ​တရား​ရှစ်​ပါး​ကို
တစ်သက်လုံး ကောင်းစွာကျင့်ပါမည်ဟု ဝန်ခံကာမျှဖြင့် ဖြစ်
တစ်​သက်​လုံး ကောင်း​စွာ​ကျင့်​ပါ​မည်​ဟု ဝန်ခံ​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်
သောရဟန်း၊ (မိထွေးတော်ဂေါတမီ) (ဂရုဓံတရားရှစ်ပါးကား
သော​ရဟန်း၊ (မိ​ထွေးတော်​ဂေါ​တ​မီ) (ဂရု​ဓံ​တရား​ရှစ်​ပါး​ကား
(၁)ရဟန်း ဝါတော် တစ်​ရာတစ်ရာ ရှိ​ပြီး​သောရှိပြီးသော ရဟန်း​မိန်းမရဟန်းမိန်းမ([[ဘိက္ခု​နီဘိက္ခုနီ]]) သည်
ယနေ့ ဖြစ်သစ်စရဟန်း ယောကျာ်းငယ်အား ရှိခိုးခြင်း၊ ခရီးဦး
ယနေ့ ဖြစ်​သစ်​စ​ရဟန်း ယောကျာ်း​ငယ်​အား ရှိခိုး​ခြင်း၊ ခရီး​ဦး
ကြိုဆိုခြင်း၊ လက်အုပ်ချီခြင်းအမှုကို ပြုရခြင်း၊ (၂) ရဟန်း
ကြိုဆို​ခြင်း၊ လက်အုပ်ချီ​ခြင်း​အမှု​ကို ပြု​ရ​ခြင်း၊ (၂) ရဟန်း
မိန်းမသည် ရဟန်းယောကျာ်းနှင့် ကင်းကွာသောကျောင်း၌
မိန်းမ​သည် ရဟန်း​ယောကျာ်း​နှင့် ကင်းကွာ​သော​ကျောင်း​၌
ဝါမဆို ဝါမကပ်ရခြင်း၊ (၃) ရဟန်းမိန်းမသည် လခွဲတိုင်း
ဝါ​မ​ဆို ဝါ​မ​ကပ်​ရ​ခြင်း၊ (၃) ရဟန်း​မိန်းမ​သည် လ​ခွဲ​တိုင်း
လပြည့်လကွယ် အဖိတ်နေ့၌ ရဟန်းယောကျာ်းများထံ သွား၍
လ​ပြည့်​လကွယ် အဖိတ်နေ့​၌ ရဟန်း​ယောကျာ်း​များ​ထံ သွား​၍
ဤဥပုသ်သည် တစ်ဆဲ့လေးရက် ဥပုသ်လော၊ တစ်ဆဲ့ငါးရက်
ဤ​ဥပုသ်သည် တစ်​ဆဲ့​လေး​ရက် ဥပုသ်​လော၊ တစ်​ဆဲ့​ငါး​ရက်
ဥပုသ်​လော​ဟုဥပုသ်လောဟု ဥပုသ်​ကိုဥပုသ်ကို မေးမြန်း​ရ​ခြင်း​နှင့်မေးမြန်းရခြင်းနှင့် ဥပုသ်နေ့ ဥပုသ်
မပြုမီ ရဟန်းမိန်းမတစ်ဦးကို ရဟန်းယောကျာ်းများထံ စေ
မ​ပြု​မီ ရဟန်း​မိန်းမ​တစ်​ဦး​ကို ရဟန်း​ယောကျာ်း​များ​ထံ စေ
လွှတ်၍ ရဟန်းမိန်းမများ 0x100သဝါဒခံယူရန် တောင်းပန်ရခြင်း၊
လွှတ်​၍ ရဟန်း​မိန်းမ​များ 0x100သ​ဝါဒ​ခံယူ​ရန် တောင်းပန်​ရ​ခြင်း၊
(၄) ရဟန်းမိန်းမသည် ဝါကျွတ်သောအခါ ရဟန်းမိန်းမ
(၄) ရဟန်း​မိန်းမ​သည် ဝါကျွတ်​သော​အခါ ရဟန်း​မိန်းမ
သံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာ နှစ်ပါးစုံ၌ ပဝါရဏာ
သံဃာ​နှင့် ရဟန်း​ယောကျာ်း​သံဃာ နှစ်​ပါး​စုံ​၌ ပဝါရဏာ
ပြုရခြင်း၊ (၅) သံဃာဒိသေသိ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းမိန်းမ
ပြု​ရ​ခြင်း၊ (၅) သံဃာ​ဒိ​သေ​သိ အာပတ်သင့်​သော ရဟန်း​မိန်းမ
သည် ရဟန်းမိန်းမသံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာ နှစ်ပါး
သည် ရဟန်း​မိန်းမ​သံဃာ​နှင့် ရဟန်း​ယောကျာ်း​သံဃာ နှစ်​ပါး
စုံ၌ လခွဲပတ်လုံး မာနတ်ကျင့်ရခြင်း၊ (၆) ရဟန်းမိန်းမလောင်း
စုံ​၌ လ​ခွဲ​ပတ်လုံး မာ​နတ်​ကျင့်​ရ​ခြင်း၊ (၆) ရဟန်း​မိန်းမ​လောင်း
သေက္ခမာန်မသည် နှစ်⁠နှစ်ပတ်လုံး ကျင့်ဝတ်တရား ခြောက်ပါး
သေက္ခ​မာန်​မ​သည် နှစ်⁠နှစ်​ပတ်လုံး ကျင့်ဝတ်​တရား ခြောက်​ပါး
ကို ကျင့်ပြီးမှ ရဟန်းမိန်းမ သံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာ
ကို ကျင့်​ပြီး​မှ ရဟန်း​မိန်းမ သံဃာ​နှင့် ရဟန်း​ယောကျာ်း​သံဃာ
နှစ်ပါးစုံ၌ ရဟန်းခံရခြင်း၊ (၇) ရဟန်းမိန်းမသည် မည်သည့်
နှစ်​ပါး​စုံ​၌ ရဟန်းခံ​ရ​ခြင်း၊ (၇) ရဟန်း​မိန်းမ​သည် မည်​သည့်
ပရိယာယ် တစ်စုံတစ်ရာ မျှဖြင့် ရဟန်းယောကျာ်းကို မဆဲရေး
ပရိယာယ် တစ်​စုံ​တစ်​ရာ မျှ​ဖြင့် ရဟန်း​ယောကျာ်း​ကို မ​ဆဲရေး
ရ၊ မရေရွတ်ရ၊ (၈) ရဟန်းမိန်းမသည် ရဟန်းယောကျာ်းအား
ရ၊ မ​ရေရွတ်​ရ၊ (၈) ရဟန်း​မိန်းမ​သည် ရဟန်း​ယောကျာ်း​အား
မဆုံးမရ၊ ရဟန်းယောကျာ်း၏ အဆုံးအမကိုသာ လိုက်နာ
မ​ဆုံးမ​ရ၊ ရဟန်း​ယောကျာ်း​၏ အဆုံးအမ​ကို​သာ လိုက်နာ
ရမည်။) (၆) ဒူတေနူပသမ္ပဒါ.တမန်စေလွှတ်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်
ရ​မည်။) (၆) ဒူ​တေ​နူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ.တမန်​စေလွှတ်​ကာ​မျှ​ဖြင့် ဖြစ်
သော ရဟန်း၊ (ပြည့်​တန်ဆာ​မပြည့်တန်ဆာမ-အဎ​္0x046ကာ​သိ​ကာအဎ္0x046ကာသိကာ) (၇) အဋ္ဌ​ဝါ​စီအဋ္ဌဝါစီ
ကူပသမ္ပဒါ.ရဟန်းမိန်းမသသံဃာ၌ ဉာာတ်တစ်ကြိမ်တမ္မဝါ
ကူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ.ရဟန်း​မိန်းမ​သ​သံဃာ​၌ ဉာ​ာတ်​တစ်​ကြိမ်​တမ္မ​ဝါ
သုံး​ကြိမ်​အား​ဖြင့်သုံးကြိမ်အားဖြင့် လေး​ကြိမ်၊လေးကြိမ်၊ ရဟန်း ယောကျာ်း သံဃာ​၌သံဃာ၌
ဉာာတ်တစ်ကြိမ်၊ ကမ္မဝါသုံးကြိမ် အားဖြင့် လေးကြိမ်၊ ဤသို့
ဉာ​ာတ်​တစ်​ကြိမ်၊ ကမ္မဝါ​သုံး​ကြိမ် အား​ဖြင့် လေး​ကြိမ်၊ ဤသို့
ဉာာတ်-ကမ္မဝါရှစ်ကြိမ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သော ရဟန်း၊
ဉာ​ာတ်-ကမ္မဝါ​ရှစ်​ကြိမ် ရွတ်​ဖတ်​ခြင်း​ဖြင့် ဖြစ်​သော ရဟန်း၊
(ရဟန်း မိန်းမ​များမိန်းမများ) (၈) ဉာ​ာတ္တိဉာာတ္တိ စတုတ္ထ ကမ္မူ​ပကမ္မူပ သမ္ပ​ဒါသမ္ပဒါ
ရဟန်းယောကျာ်း သံဃာ၌ ဉာာတ်တစ်ကြိမ်၊ ကမ္မဝါသုံးကြိမ်
ရဟန်း​ယောကျာ်း သံဃာ​၌ ဉာ​ာတ်​တစ်​ကြိမ်၊ ကမ္မဝါ​သုံး​ကြိမ်
အားဖြင့် လေးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သော
အား​ဖြင့် လေး​ကြိမ်​ရွတ်​ဖတ်​ခြင်း​ဖြင့် ဖြစ်​သော
ရဟန်း (ရဟန်း ယောကျာ်း​များယောကျာ်းများ) ထို​ဥပသမ္ပဒါထိုဥပသမ္ပဒါ ရှစ်​မျိုး​တို့​တွင်ရှစ်မျိုးတို့တွင်
ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါ၊ သရဏဂမဏူပ သမ္ပဒါ၊
ဧ​ဟိ​ဘိက္ခူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ၊ သရဏ​ဂ​မ​ဏူ​ပ သမ္ပ​ဒါ၊
0x100သဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပ သမ္ပဒါ၊ ပဥ|ာဗျာကရဏူပ
0x100သ​ဝါဒ​ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပ သမ္ပ​ဒါ၊ ပ​ဥ|ာ​ဗျာ​ကရ​ဏူ​ပ
သမ္ပဒါ၊ ဉာာတ္တိစတုတ္ထ ကမ္မူပသမ္ပဒါ၊ ဤငါးမျိုးကား ရဟန်း
သမ္ပ​ဒါ၊ ဉာ​ာတ္တိ​စတုတ္ထ ကမ္မူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ၊ ဤ​ငါး​မျိုး​ကား ရဟန်း
ယောကျာ်းများနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ ဂရုဓမ္မပဋိဂ္ဂဟဏူပမ္ပဒါ၊
ယောကျာ်း​များ​နှင့်​သာ သက်ဆိုင်​သည်။ ဂရု​ဓမ္မ​ပ​ဋိဂ္ဂ​ဟ​ဏူ​ပမ္ပ​ဒါ၊
ဒူတေနူပ သမ္ပဒါ၊ အဋ္ဌဝါစိကူပ သမ္ပဒါ၊ဤသုံးမျိုးကား ရဟန်း
ဒူ​တေ​နူ​ပ သမ္ပ​ဒါ၊ အဋ္ဌ​ဝါ​စိ​ကူ​ပ သမ္ပ​ဒါ၊ဤ​သုံး​မျိုး​ကား ရဟန်း
မိန်းမများနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ အထူးအားဖြင့် ရဟန်း
မိန်းမ​များ​နှင့်​သာ သက်ဆိုင်​သည်။ အထူး​အား​ဖြင့် ရဟန်း
ယောကျာ်းများနှင့် သက်ဆိုင်သော ဥပသမ္ပဒါ ငါးမျိုးတွင်
ယောကျာ်း​များ​နှင့် သက်ဆိုင်​သော ဥပသမ္ပဒါ ငါး​မျိုး​တွင်
လည်း ရှေ့လေးမျိုးကား မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်၌သာ ဖြစ်
လည်း ရှေ့​လေး​မျိုး​ကား မြတ်​စွာ​ဘုရား​လက်ထက်​၌​သာ ဖြစ်
သောကြောင့်၎င်း၊ ရဟန်းမိန်းမများနှင့် သက်ဆိုင်သော
သော​ကြောင့်​၎င်း၊ ရဟန်း​မိန်းမ​များ​နှင့် သက်ဆိုင်​သော
ဥပသမ္ပဒါ သုံးမျိုးသည်လည်း ယခုအခါ ရဟန်းမိန်းမများ မရှိ
ဥပသမ္ပဒါ သုံး​မျိုး​သည်​လည်း ယခု​အခါ ရဟန်း​မိန်းမ​များ မ​ရှိ
သောကြောင့်၎င်း ရဟန်းယောကျာ်းများနှင့် သက်ဆိုင်သော
သော​ကြောင့်​၎င်း ရဟန်း​ယောကျာ်း​များ​နှင့် သက်ဆိုင်​သော
ပဉ္စမမြောက် ဉာာတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါဖြင့်ဖြစ်သော ရဟန်းများ
ပဉ္စမ​မြောက် ဉာ​ာတ္တိ​စတုတ္ထ​ကမ္မူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ​ဖြင့်​ဖြစ်​သော ရဟန်း​များ
သာ ကျန်ရှိတော့သည်။သို့အတွက် ယခုအခါ ရဟန်းခံကြသည်
သာ ကျန်​ရှိ​တော့​သည်။သို့​အတွက် ယခု​အခါ ရဟန်းခံ​ကြ​သည်
ကား ဉာာတ္ထိစတုတ္ထ ကမ္မူပသမ္ပဒါဖြင့်သာ ရဟန်းခံကြရသည်။
ကား ဉာ​ာတ္ထိ​စတုတ္ထ ကမ္မူ​ပ​သမ္ပ​ဒါ​ဖြင့်​သာ ရဟန်းခံ​ကြ​ရ​သည်။
ရဟန်းခံဆိုသည်မှာလည်း သိမ်တွင်း၌ ငါးပါး၊ ငါးပါး
ရဟန်းခံ​ဆို​သည်မှာ​လည်း သိမ်​တွင်း​၌ ငါး​ပါး၊ ငါး​ပါး
ထက်လွန်သော သံဃာစည်းဝေး၍ ရဟန်းလောင်းအား မြတ်စွာ
ထက်​လွန်​သော သံဃာ​စည်းဝေး​၍ ရဟန်း​လောင်း​အား မြတ်​စွာ
ဘုရား ခွင့်​ပြု​ပညတ်​ထား​သောခွင့်ပြုပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ်​တို့​ကိုသိက္ခာပုဒ်တို့ကို စောင့်ရှောက်
ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ပေးအပ်ကာ သံဃဘောင်သို့ သွင်းခြင်းကို
ထိန်းသိမ်း​ရန် တာဝန်​ပေး​အပ်​ကာ သံ​ဃ​ဘောင်​သို့ သွင်း​ခြင်း​ကို
ဉာ​ာတ်​ကမ္မဝါ​ရွတ်​ဖတ်​၍ဉာာတ်ကမ္မဝါရွတ်ဖတ်၍ သံဃာ​အားသံဃာအား သဘောတူ၊ မ​တူမတူ ပန်ကြား
လျှောက်ထားရာ၊ ကန့်ကွက်သူရှိလျှင် ကံပျက်၍ ရဟန်းမဖြစ်
လျှောက်ထား​ရာ၊ ကန့်ကွက်​သူ​ရှိ​လျှင် ကံ​ပျက်​၍ ရဟန်းမ​ဖြစ်
ဘဲ၊ ကန့်ကွက်​သူမ​ရှိ​လျှင်ကန့်ကွက်သူမရှိလျှင် သဘောတူ သံ​ဃ​ဆန္ဒ​ဖြင့်သံဃဆန္ဒဖြင့် ရဟန်း
အဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ရဟန်းခံခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်
အဖြစ်​သို့ ရောက်​သည်။ ရဟန်းခံ​ခြင်း​၏ အဓိက​ရည်​ရွယ်​ချက်
မှာလည်း ဝဋ်ဆင်းရဲကုန်ဆုံးရာ အရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ဆိုက်
မှာ​လည်း ဝဋ်​ဆင်းရဲ​ကုန်​ဆုံး​ရာ အရ​ဟတ္တ​ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်​သို့ ဆိုက်
ရောက်ရန် ဖြစ်လေသည်။
ရောက်​ရန် ဖြစ်​လေ​သည်။
ထို​ရဟန်း​မိန်းမထိုရဟန်းမိန်းမ([[သီလ​ရှင်သီလရှင်]]) ကား မြတ်​စွာ​ဘုရားမြတ်စွာဘုရား လက်ထက် တော်
က​ပင်ကပင် ရှိ​ခဲ့​၏။ရှိခဲ့၏။ မိ​ထွေးတော်မိထွေးတော် ဂေါ​တ​မီ​သည်ဂေါတမီသည် သာကီ​ဝင်သာကီဝင် မင်းသမီး ငါးရာ
နှင့်​တ​ကွနှင့်တကွ ရှေးဦးစွာ ရဟန်းပြု​၏။ရဟန်းပြု၏။ နောက် အဆင့်ဆင့် ပွား​များ​လာပွားများလာ
၍ သာသနာ တော်​တွင်တော်တွင် ရဟန်း​မိန်းမရဟန်းမိန်းမ သာသနာ ရဟန်း​မိန်းမ​သံဃာ​ဟုရဟန်းမိန်းမသံဃာဟု
သီးခြားဖြစ်လာသည်။ ထိုစဉ်အခါက မဇ္ဈိမဒေသတွင် ရဟန်းမိန်းမတို့သည် အလွန်များကုန်၏။
သီးခြား​ဖြစ်လာ​သည်။ ထို​စဉ်​အခါ​က မဇ္ဈိမဒေသ​တွင် ရဟန်း​မိန်းမ​တို့​သည် အလွန်​များ​ကုန်​၏။
 
== ရဟန်း​ဖြစ်​ထိုက်​သောရဟန်းဖြစ်ထိုက်သော အင်္ဂါ ==
ရဟန်းတပါး ဖြစ်မြောက်ရန် ဉတ္တိစတုတ္ထကံကို နည်းလမ်းတကျ အောင်အောင်မြင်မြင် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ လိုအပ်၏။ ယင်းသို့ ဉတ္တိစတုတ္ထကံ အောင်မြင်ရန်-
ရဟန်း​တ​ပါး ဖြစ်မြောက်​ရန် ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကံ​ကို နည်း​လမ်း​တ​ကျ အောင်​အောင်မြင်​မြင် ဆောင်ရွက်​နိုင်​ဖို့ လို​အပ်​၏။ ယင်းသို့ ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကံ အောင်မြင်​ရန်-
၁။ ဝတ္ထု-ရဟန်း​လောင်း။ရဟန်းလောင်း။<br />
၂။ ဉတ္တိ-ဉတ်။ ( ကမ္မဝါစာ နိဒါန်း )<br />
၃။ သီ​မာသီမာ-သိမ်။<br />
၄။ အနု​ဿာ​ဝ​နအနုဿာဝန-ကမ္မဝါစာ။<br />
၅။ ပရိ​သာပရိသာ-ပရိသတ်။ ( ကံ​ဆောင်​သံဃာကံဆောင်သံဃာ ) ( ဝတ်-ဉတ်-သိမ်-ကံ၊ ပရိ​သာ၊ပရိသာ၊ ငါး​ဖြာငါးဖြာ သမ္ပတ္တိ ။)<br />
ဟူသော အင်္ဂါငါးပါး ညီညွတ်ပြည့်စုံဖို့ လိုအပ်၏။
ဟူ​သော အင်္ဂါ​ငါး​ပါး ညီညွတ်​ပြည့်စုံ​ဖို့ လို​အပ်​၏။
 
ယင်း​ငါး​ပါးယင်းငါးပါး ညီညွတ်​ပြည့်စုံ​မှညီညွတ်ပြည့်စုံမှ ဉတ္တိ​စတုတ္ထ​ကံဉတ္တိစတုတ္ထကံ အောင်မြင်​၍အောင်မြင်၍ ရဟန်း​ဖြစ်​နိုင်​၏။ရဟန်းဖြစ်နိုင်၏။ ထို့​ကြောင့်ထို့ကြောင့် ( သိက္ခာတင် ပဉ္စင်္ဂ ) ဟု ဆို​ကြ​သည်။ဆိုကြသည်။ သိက္ခာတင်-( ရဟန်းခံ) ရာ​၌ရာ၌ အင်္ဂါ​ငါး​ပါးအင်္ဂါငါးပါး ရှိ​၏​ဟုရှိ၏ဟု ဆိုလို​သည်။ဆိုလိုသည်။
 
ထိုတွင် ဝတ္ထုအရ ရဟန်းလောင်းသည် ယောကျာ်းစစ် ဖြစ်ရခြင်း၊<br />
ထို​တွင် ဝတ္ထု​အရ ရဟန်း​လောင်း​သည် ယောကျာ်း​စစ် ဖြစ်​ရ​ခြင်း၊<br />
အသက် ၂​၀၂၀-ပြည့်​ရ​ခြင်း၊ပြည့်ရခြင်း၊<br />
တိတ္ထိ ( ဒိဋ္ဌိ​အယူရှိ​သူဒိဋ္ဌိအယူရှိသူ ) မဟုတ်​ရ​ခြင်း၊မဟုတ်ရခြင်း၊<br />
ပဉ္စာနန္တရိယ ကံကြီးများ ကျူးလွန်ထားသူ မဟုတ်ခြင်း-စသော အင်္ဂါတို့နှင့် ညီညွတ်သူ ဖြစ်ရ၏။<br />
ပဉ္စာ​နန္တ​ရိ​ယ ကံ​ကြီး​များ ကျူးလွန်​ထား​သူ မဟုတ်​ခြင်း-စ​သော အင်္ဂါ​တို့​နှင့် ညီညွတ်​သူ ဖြစ်​ရ​၏။<br />
 
ဉတ္တိအနုဿာဝနတို့အရ ဉတ်ကမ္မဝါစာကို ဌာန်၊ ကရိုဏ်း၊ ပယတ်၊ သိထိလ၊ ဓနိတ ပီသစွာ မှန်မှန်ကန်ကန် ရွတ်ဖတ်နိုင်ရ၏။<br />
ဉတ္တိ​အနု​ဿာ​ဝ​န​တို့​အရ ဉတ်​ကမ္မဝါစာ​ကို ဌာန်၊ ကရိုဏ်း၊ ပ​ယတ်၊ သိ​ထိ​လ၊ ဓ​နိ​တ ပီ​သ​စွာ မှန်​မှန်ကန်​ကန် ရွတ်​ဖတ်​နိုင်​ရ​၏။<br />
သီမာ-အရ သိမ်သည် အောင်အောင်မြင်မြင် သမုတ်ခဲ့သော သိမ်ကောင်းဖြစ်ရ၏။<br />
သီ​မာ-အရ သိမ်​သည် အောင်​အောင်မြင်​မြင် သမုတ်​ခဲ့​သော သိမ်​ကောင်း​ဖြစ်​ရ​၏။<br />
ပရိသာ-အရ ကံဆောင်သံဃာသည် အနည်းဆုံး ရဟန်းစစ်စစ် ငါးပါးရှိရ၏။<br />
ပရိ​သာ-အရ ကံ​ဆောင်​သံဃာ​သည် အနည်း​ဆုံး ရဟန်း​စစ်စစ် ငါး​ပါး​ရှိ​ရ​၏။<br />
( မဇ္ဈိမဒေသဖြစ်လျှင် ၁၀-ပါးရှိရ၏။ ယင်းသံဃာတော်များက စုပေါင်းညီညာ ဆောင်ရွက်ကြရ၏။ )
( မဇ္ဈိမဒေသ​ဖြစ်​လျှင် ၁​၀-ပါး​ရှိ​ရ​၏။ ယင်း​သံ​ဃာတော်​များ​က စုပေါင်း​ညီညာ ဆောင်ရွက်​ကြ​ရ​၏။ )
 
 
သံဃာက ရဟန်းခံပေးရာ၌လည်း လူမြင်တိုင်း ရဟန်းခံ
သံဃာ​က ရဟန်းခံ​ပေး​ရာ​၌​လည်း လူ​မြင်​တိုင်း ရဟန်းခံ
ပေးရသည်မဟုတ်။ အပြစ်ဒေါသ လွတ်ကင်း စင်ကြယ်၍
ပေး​ရ​သည်မ​ဟုတ်။ အပြစ်​ဒေါသ လွတ်​ကင်း စင်ကြယ်​၍
အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်သော သူကိုသာ ရဟန်းခံပေးရသည်။ (၁)
အသက်​နှစ်​ဆယ်​ပြည့်​သော သူ​ကို​သာ ရဟန်းခံ​ပေး​ရ​သည်။ (၁)
ပဏ္ဍ​ကပဏ္ဍက--ပဏ္ဍုတ်၊ ဖို​မ​လိင်​အင်္ဂါဖိုမလိင်အင်္ဂါ ထင်ရှား​မ​ရှိ​သော​သူ၊ထင်ရှားမရှိသောသူ၊ (၂)
ထေယျသံဝါသက--ကိုယ်တိုင် သင်္ကန်းဝတ်​၍သင်္ကန်းဝတ်၍ ရဟန်း​အသွင်​ကိုရဟန်းအသွင်ကို
ခိုးယူသောသူနှင့် ရဟန်းစစ်မဟုတ်ဘဲလျက် ရဟန်းစစ်ယောင်
ခိုး​ယူ​သော​သူ​နှင့် ရဟန်း​စစ်​မဟုတ်​ဘဲ​လျက် ရဟန်း​စစ်​ယောင်
ရဟန်းစစ်တို့နှင့် ပေါင်းသင်းနေထိုင်သူ၊ (၃) တိတ္ထိယပက္ကန္တက
ရဟန်း​စစ်​တို့​နှင့် ပေါင်းသင်း​နေထိုင်​သူ၊ (၃) တိတ္ထိ​ယ​ပက္ကန္တ​က
--ရဟန်းစစ်ဖြစ်လျက် ရဟန်းဘောင်မှ စွန့်ခွာ၍ တိတ္ထိဘောင်
--ရဟန်း​စစ်​ဖြစ်​လျက် ရဟန်း​ဘောင်​မှ စွန့်ခွာ​၍ တိတ္ထိ​ဘောင်
သို့ ဝင်​ကာဝင်ကာ ရဟန်းခံ​သော​သူ၊ရဟန်းခံသောသူ၊ (၄) တိ​ရစ္ဆာ​နတိရစ္ဆာန-ဗြဟ္မာ၊ နတ်၊
ဂဠုန်၊ နဂါး စ​သောစသော တိရစ္ဆာန်၊ (၅) မာ​တု​ဃာ​တ​ကမာတုဃာတက--အမိ
ရင်းကို သတ်သောသူ၊ (၆) ပိတုဃာတက--အဘရင်းကို သတ်
ရင်း​ကို သတ်​သော​သူ၊ (၆) ပိ​တု​ဃာ​တ​က--အဘ​ရင်း​ကို သတ်
သောသူ၊ (၇) အရဟန္တဃာတက--ရဟန္တာကို သတ်သောသူ၊
သော​သူ၊ (၇) အရ​ဟန္တ​ဃာ​တ​က--ရဟန္တာ​ကို သတ်​သော​သူ၊
(၈) လောဟိတုပ္ပါဒက--မြတ်စွာဘုရားအား သွေးစိမ်းတည်
(၈) လော​ဟိ​တုပ္ပါ​ဒ​က--မြတ်​စွာ​ဘုရား​အား သွေးစိမ်း​တည်
အောင်၊ သွေးခြည်အုအောင် ပြုသောသူ၊ (၉) သံဃဘေဒက
အောင်၊ သွေး​ခြည်​အု​အောင် ပြု​သော​သူ၊ (၉) သံ​ဃ​ဘေ​ဒ​က
--သံဃာကို ဝိနည်းကံဖြင့် ဂိုဏ်းခွဲသောသူ၊ (၁ဝ) ဘိက္ခုနီ
--သံဃာ​ကို ဝိနည်း​ကံ​ဖြင့် ဂိုဏ်း​ခွဲ​သော​သူ၊ (၁​ဝ) ဘိက္ခု​နီ
ဒူသက--ရဟန်းမိန်းမကို ပေါင်းဖော်ဖျက်ဆီးသောသူ၊ (၁၁)
ဒူ​သ​က--ရဟန်း​မိန်းမ​ကို ပေါင်းဖော်​ဖျက်ဆီး​သော​သူ၊ (၁​၁)
ဥဘတောဗျဉ္စနက--ဖိုမလိင်အင်္ဂါ နှစ်မျိုးပါရှိသောသူ၊ ဤသူ
ဥ​ဘ​တော​ဗျဉ္စ​န​က--ဖို​မ​လိင်​အင်္ဂါ နှစ်​မျိုး​ပါရှိ​သော​သူ၊ ဤ​သူ
တစ်ကျိပ်တစ်ယောက်တို့ကား အပြစ်မလွတ်ကင်း၊ မစင်ကြယ်
တစ်​ကျိပ်​တစ်​ယောက်​တို့​ကား အပြစ်​မ​လွတ်​ကင်း၊ မစင်​ကြယ်
သော အဘဗ္ဗ ပုဂ္ဂိုလ်​များ​ဖြစ်​၍ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်၍ ရဟန်းမ​ခံ​ထိုက်၊ရဟန်းမခံထိုက်၊ ရဟန်းခံ
မပေးရ။ သံဃာက မသိ၍၎င်း သိလျက်နှင့်၎င်း ရဟန်းခံပေး
မ​ပေး​ရ။ သံဃာ​က မ​သိ​၍​၎င်း သိလျက်နှင့်​၎င်း ရဟန်းခံ​ပေး
သော်လည်း ရဟန်းမဖြစ်။
သော်​လည်း ရဟန်းမ​ဖြစ်။
 
အပြစ်ဒေါသ လွတ်ကင်း၍ စင်ကြယ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ပင်
အပြစ်​ဒေါသ လွတ်​ကင်း​၍ စင်ကြယ်​သော ပုဂ္ဂိုလ်​ပင်
ဖြစ်သော်လည်း ရဟန်းခံရာ၌ (၁) ဝတ္ထုသမ္ပတ္တိ -အဘဗ္ဗပုဂ္ဂိုလ်
ဖြစ်သော်​လည်း ရဟန်းခံ​ရာ​၌ (၁) ဝတ္ထု​သမ္ပတ္တိ -အဘဗ္ဗ​ပုဂ္ဂိုလ်
တစ်ကျိပ်တစ်ယောက်မှ လွတ်ကင်း၍ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်
တစ်​ကျိပ်​တစ်​ယောက်​မှ လွတ်​ကင်း​၍ အသက်​နှစ်​ဆယ်​ပြည့်
သဖြင့် ရဟန်းလောင်း၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ (၂) သီမသမ္ပတ္တိ--
သ​ဖြင့် ရဟန်း​လောင်း​၏ ပြည့်စုံ​ခြင်း၊ (၂) သီ​မ​သမ္ပတ္တိ--
သိမ်၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ (၃) ဉာာတ္တိသမ္ပတ္တိ--ဉာာတ်၏ ပြည့်စုံခြင်း၊
သိမ်​၏ ပြည့်စုံ​ခြင်း၊ (၃) ဉာ​ာတ္တိ​သမ္ပတ္တိ--ဉာ​ာတ်​၏ ပြည့်စုံ​ခြင်း၊
(၄) အနု​သာ​ဝ​နအနုသာဝန သမ္မတ္တိ--ကမ္မဝါ​၏ကမ္မဝါ၏ ပြည့်စုံ​ခြင်း၊ပြည့်စုံခြင်း၊ (၅) ပရိ​သပရိသ
သမ္ပတ္တိ--ရဟန်းစစ် ငါးပါး၊ ငါးပါးထက်အလွန်ရှိသဖြင့်
သမ္ပတ္တိ--ရဟန်း​စစ် ငါး​ပါး၊ ငါး​ပါး​ထက်​အလွန်​ရှိ​သ​ဖြင့်
ပရိသတ်၏ ပြည့်စုံခြင်းဟူ၍ အင်္ဂါငါးပါးရှိသည်။ ထိုအင်္ဂါ
ပရိသတ်​၏ ပြည့်စုံ​ခြင်း​ဟူ၍ အင်္ဂါ​ငါး​ပါး​ရှိ​သည်။ ထို​အင်္ဂါ
ငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံမှ ရဟန်းဖြစ်သည်။ ထိုအင်္ဂါ ငါးပါးနှင့်
ငါး​ပါး​နှင့် ပြည့်စုံ​မှ ရဟန်း​ဖြစ်​သည်။ ထို​အင်္ဂါ ငါး​ပါး​နှင့်
ပြည့်စုံခြင်းဟူ၍ အင်္ဂါငါးပါးရှိသည်။ ထိုအင်္ဂါငါးပါးနှင့်
ပြည့်စုံ​ခြင်း​ဟူ၍ အင်္ဂါ​ငါး​ပါး​ရှိ​သည်။ ထို​အင်္ဂါ​ငါး​ပါး​နှင့်
ပြည့်စုံမှ ရဟန်းဖြစ်သည်။ ထိုအင်္ဂါငါးပါး နှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို
ပြည့်စုံ​မှ ရဟန်း​ဖြစ်​သည်။ ထို​အင်္ဂါ​ငါး​ပါး နှင့် ပြည့်စုံ​ခြင်း​ကို
အကြောင်းပြု၍ ရဟန်းကိုပင် ပဉ္စင်းဟု ခေါ်ဆိုကြပြန်သည်။
အကြောင်းပြု​၍ ရဟန်း​ကို​ပင် ပဉ္စင်း​ဟု ခေါ်​ဆို​ကြ​ပြန်​သည်။
ရဟန်းဖြစ်ကြရာ၌ ကောဏ္ဍညထေရ်သည် ဤဘုရားသာသနာ၌
ရဟန်း​ဖြစ်​ကြ​ရာ​၌ ကောဏ္ဍ​ည​ထေရ်​သည် ဤ​ဘုရား​သာသနာ​၌
အစအဦးဆုံး ရဟန်းဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း။
အစအဦး​ဆုံး ရဟန်း​ဖြစ်​သော ပုဂ္ဂိုလ်​တည်း။
 
ရဟန်း​များ​မှာရဟန်းများမှာ (၁) ကျောင်း၊ (၂) သင်္ကန်း၊ (၃) ဆွမ်း၊
(၄) ဆေးဟူ၍ မှီရာပစ္စည်း လေးပါးရှိသည်။ ထိုပစ္စည်းလေးပါး
(၄) ဆေး​ဟူ၍ မှီ​ရာ​ပစ္စည်း လေး​ပါး​ရှိ​သည်။ ထို​ပစ္စည်း​လေး​ပါး
ကိုမှီ၍ သာသနာ၌ ရှည်မြင့်စွာ တရားအားထုတ်နိုင်သည်။
ကို​မှီ​၍ သာသနာ​၌ ရှည်​မြင့်​စွာ တရား​အားထုတ်​နိုင်​သည်။
ထို​ပြင့်ထိုပြင့် (၁) ခါး​ဝတ်​သင်းပိုင်ခါးဝတ်သင်းပိုင် သင်္ကန်း၊ (၂) ကိုယ်ဝတ်​ဧက​သီကိုယ်ဝတ်ဧကသီ
သင်္ကန်း၊ (၃) နှစ်​ထပ်​ဒုကုဋ်​သင်္ကန်းကြီးနှစ်ထပ်ဒုကုဋ်သင်္ကန်းကြီး (၄) သပိတ်၊ (၅)
ပဲခွပ်၊ သို့မဟုတ် သင်​ဓုန်း​ထား၊သင်ဓုန်းထား၊ (၆) အပ်၊ (၇) ခါးပန်း​ကြိုး၊ခါးပန်းကြိုး၊
(၈) ရေစစ်-ဓမကရိုဏ်ဟူ၍ ပရိက္ခရာရှစ်ပါးရှိသည်။
(၈) ရေ​စစ်-ဓ​မက​ရိုဏ်​ဟူ၍ ပရိက္ခရာ​ရှစ်​ပါး​ရှိ​သည်။
( ပရိက္ခရာ။)
ထိုပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးကို သုံးဆောင်ကာနေထိုင်ရသည်။
ထို​ပရိက္ခရာ ရှစ်​ပါး​ကို သုံးဆောင်​ကာ​နေထိုင်​ရ​သည်။
ထိုပြင် (၁) ရဟန်းယောကျာ်း၊ (၂) ရဟန်းမိန်းမ၊ (၃)
ထို​ပြင် (၁) ရဟန်း​ယောကျာ်း၊ (၂) ရဟန်း​မိန်းမ၊ (၃)
သာမဏေယောကျာ်း၊ (၄) သာမဏေမိန်းမ၊ (၅) ရဟန်းမိန်းမ
သာမဏေ​ယောကျာ်း၊ (၄) သာမဏေ​မိန်းမ၊ (၅) ရဟန်း​မိန်းမ
လောင်း သေက္ခမာန်မဟူ၍ သီတင်းသုံးဖော် ငါးဦးရှိသည်။
လောင်း သေက္ခ​မာန်​မ​ဟူ၍ သီတင်း​သုံးဖော် ငါး​ဦး​ရှိ​သည်။
ထိုသီတင်းသုံးဖော် ငါးဦးတို့ တစ်ဦးကို တစ်ဦး အမှီပြုကာ
ထို​သီတင်း​သုံးဖော် ငါး​ဦး​တို့ တစ်​ဦး​ကို တစ်​ဦး အမှီပြု​ကာ
နေထိုင်ရသည်။ ယခုအခါ ရဟန်းယောကျာ်းနှင့် သာမဏေ
နေထိုင်​ရ​သည်။ ယခု​အခါ ရဟန်း​ယောကျာ်း​နှင့် သာမဏေ
ယောကျာ်းနှစ်ဦးသာ ရှိတော့သည်။
ယောကျာ်း​နှစ်​ဦး​သာ ရှိ​တော့​သည်။
 
ထို့ပြင် ရဟန်းများ၏ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်မှာလည်း
ထို့​ပြင် ရဟန်း​များ​၏ ကျင့်ဝတ်​သိက္ခာပုဒ်​မှာ​လည်း
အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ရဟန်းယောကျာ်းများအတွက် နှစ်ရာ
အကျဉ်း​ချုပ်​အား​ဖြင့် ရဟန်း​ယောကျာ်း​များ​အတွက် နှစ်​ရာ
နှစ်ဆယ် ခုနစ်ပါး၊ ရဟန်းမိန်းမများအတွက် သုံးရာတစ်ဆဲ့
နှစ်​ဆယ် ခုနစ်​ပါး၊ ရဟန်း​မိန်းမ​များ​အတွက် သုံး​ရာ​တစ်​ဆဲ့
တစ်ပါး၊ အကျယ်​အား​ဖြင့်အကျယ်အားဖြင့် ''နေ-နတ်-ဦး-တိုင်-၈-နိုင်-မိုး-
နံ-ဟုန်-ယာဉ်-ဈာန်၊ မှတ်​ရန်မှတ်ရန် သိက္ခာ​ဂဏန်း​တည်း။သိက္ခာဂဏန်းတည်း။''ဟု
ရှေးဆရာကြီးများ စပ်ဆိုထားသည့် ပဋိလောမအားဖြင့်
ရှေး​ဆရာ​ကြီး​များ စပ်ဆို​ထား​သည့် ပဋိလောမ​အား​ဖြင့်
ကောက်ယူ​ရ​သောကောက်ယူရသော ပိဋကတ် သင်္ချာ လင်္ကာ​အရလင်္ကာအရ ကုဋေ
ကိုးထောင်-တစ်ရာ-ရှစ်ဆယ်-ငါးသန်း-သုံးသောင်း-ခြောက်
ကိုး​ထောင်-တစ်​ရာ-ရှစ်​ဆယ်-ငါး​သန်း-သုံး​သောင်း-ခြောက်
ထောင် အရေအတွက်​ရှိ​သည်။အရေအတွက်ရှိသည်။ ထို​သိက္ခာပုဒ်​များ​ကိုထိုသိက္ခာပုဒ်များကို စောင့်
ရှောက် ထိန်းသိမ်း​၍ထိန်းသိမ်း၍ နေ​ရ​သည်။နေရသည်။
 
ထို့ပြင် ရဟန်းများမှာ (၁) ဂန္ထဓုရ-ဘုရားဟော ပိဋကတ်
ထို့​ပြင် ရဟန်း​များ​မှာ (၁) ဂန္ထ​ဓု​ရ-ဘုရား​ဟော ပိဋကတ်
ကျမ်းဂန်တို့ကို သင်အံ ပို့ချ ကြည့်ရှု မှတ်သားဆောင်ရွက်ခြင်း၊
ကျမ်းဂန်​တို့​ကို သင်​အံ ပို့ချ ကြည့်​ရှု မှတ်သား​ဆောင်ရွက်​ခြင်း၊
(၂) ဝိပဿနာ​ဓု​ရဝိပဿနာဓုရ-သမ​ထ​ဘာဝနာ၊သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာ​ကိုဘာဝနာကို
အားထုတ်ကြိုးစား ပွား များခြင်းဟူ၍ အမြဲမပြတ် လုပ်အပ်
အားထုတ်​ကြိုးစား ပွား များ​ခြင်း​ဟူ၍ အမြဲ​မ​ပြတ် လုပ်​အပ်
သော လုပ်ငန်းနှစ်မျိုးသာ ရှိသည်။ ထိုနှစ်မျိုးသော လုပ်ငန်းမှ
သော လုပ်​ငန်း​နှစ်​မျိုး​သာ ရှိ​သည်။ ထို​နှစ်​မျိုး​သော လုပ်​ငန်း​မှ
အလွတ်ဖြစ်သော လုပ်ငန်းများကား ရဟန်းများနှင့် မသက်
အလွတ်​ဖြစ်​သော လုပ်​ငန်း​များ​ကား ရဟန်း​များ​နှင့် မ​သက်
ဆိုင်။ သာသနာပြင်ပ ဗာဟိရလုပ်ငန်းများသာ ဖြစ်သည်။
ဆိုင်။ သာသနာ​ပြင်​ပ ဗာ​ဟိ​ရ​လုပ်​ငန်း​များ​သာ ဖြစ်​သည်။
ထို့ပြင် ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံး၌ အရောင်အဝါကို
ထို့​ပြင် ကမ္ဘာ​လောက​ကြီး​တစ်​ခု​လုံး​၌ အရောင်အဝါ​ကို
ပေး​တတ်​သောပေးတတ်သော နေ၊ လ တို့​သည်တို့သည် (၁) မိုးတိမ်၊ (၂) ဆီးနှင်း၊
(၃) မီးခိုး​နှင့်မီးခိုးနှင့် မြူ၊ (၄) ရာဟု ဤ အညစ်အကြေး​လေး​ပါးအညစ်အကြေးလေးပါး
တို့နှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ အရောင်အဝါ မထွန်းလင်းနိုင်ကုန်၊
တို့​နှင့် တွေ့​ကြုံ​သော​အခါ အရောင်အဝါ မ​ထွန်းလင်း​နိုင်​ကုန်၊
မတောက်ပနိုင်ကုန်၊ မတင့်တယ်နိုင်ကုန်သကဲ့သို့၊ ထို့အတူ
မ​တောက်ပ​နိုင်​ကုန်၊ မ​တင့်တယ်​နိုင်​ကုန်​သကဲ့သို့၊ ထို့​အတူ
ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်လည်း (၁) သေအရက်သောက်ခြင်း၊ (၂)
ရဟန်း​ပုဏ္ဏား​တို့​သည်​လည်း (၁) သေ​အရက်​သောက်​ခြင်း၊ (၂)
မေထုတ်မှီဝဲခြင်း၊ (၃) ရွှေငွေကို သာယာကိုင်ခံခြင်း၊ (၄)
မေ​ထုတ်​မှီဝဲ​ခြင်း၊ (၃) ရွှေ​ငွေ​ကို သာယာ​ကိုင်​ခံ​ခြင်း၊ (၄)
မှားယွင်းစွာအသက်မွေးမြူခြင်းဤအညစ်အကြေးလေးပါးတို့နှင့်
မှားယွင်း​စွာ​အသက်မွေး​မြူ​ခြင်း​ဤ​အညစ်အကြေး​လေး​ပါး​တို့​နှင့်
တွေ့ကြုံသောအခါ သီလရောင်၊ သမာဓိရောင်၊ ပညာ
တွေ့​ကြုံ​သော​အခါ သီလ​ရောင်၊ သမာဓိ​ရောင်၊ ပညာ
ရောင်တည်းဟူသော အရောင်အဝါတို့သည် မထွန်းလင်းနိုင်
ရောင်​တည်း​ဟူ​သော အရောင်အဝါ​တို့​သည် မ​ထွန်းလင်း​နိုင်
ကုန်။ မတောက်ပနိုင်ကုန်။ မတင့်တယ်နိုင်ကုန်။ ထို့ကြောင့်
ကုန်။ မ​တောက်ပ​နိုင်​ကုန်။ မ​တင့်တယ်​နိုင်​ကုန်။ ထို့​ကြောင့်
ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည် ယင်းအညစ်အကြေး လေးပါးတို့နှင့်
ရဟန်း​ပုဏ္ဏား​တို့​သည် ယင်း​အညစ်အကြေး လေး​ပါး​တို့​နှင့်
ကင်းလွတ်အောင် စောင့်ရှောက်နေထိုင်ကြရသည်။
ကင်း​လွတ်​အောင် စောင့်ရှောက်​နေထိုင်​ကြ​ရ​သည်။
<ref>မြန်​မာ့​စွယ်စုံ​ကျမ်း၊မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁​၁၁၁)</ref>
 
== ကိုးကား ==
== ကိုး​ကား ==
<references/>
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
၈၉၇၂

တည်းဖြတ်မှုများ