"လယ်တွင်းကိုးခရိုင်" ၏ တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၁၀၉၉ ဘိုက် ဖယ်ရှားခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၃ နှစ်
အရေးမကြီး
တည်းဖြတ်မှုအတွက် စကားချပ် မရှိပါ
အရေးမကြီး (c)
အရေးမကြီး
==လယ်တွင်းကိုးခရိုင်==
အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကျောက်ဆည်နယ်ကို လယ်တွင်းကိုးခရိုင်ဟုခေါ်သည်။ ရေလွှဲကိုးခရိုင်ဟုလည်းခေါ်၏။ ရှေးခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ထင်ရှား၍ ဆန်ရေစပါး ပေါများကြွယ်ဝသော ထိုလယ်တွင်းရိုးခရိုင်ကား ပန်းလောင်မြစ်၏မှီခိုရာ
အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကျောက်ဆည်နယ်ကို လယ်
(၁)# စောလှမြို့၊ <br>
တွင်းကိုးခရိုင်ဟုခေါ်သည်။ ရေလွှဲကိုးခရိုင်ဟုလည်းခေါ်၏။ ရှေးခေတ်
(၂)# ပင်လယ်မြို့၊ <br>
မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် ထင်ရှား၍ ဆန်ရေစပါး ပေါများကြွယ်ဝသော ထို
(၃)# မြစ်သားမြို့၊ <br>
လယ်တွင်းရိုးခရိုင်ကား ပန်းလောင်မြစ်၏မှီခိုရာ <br>
(၄)# မြစ်မနား(ပျဉ်းမနားမြို့၊ ဇော်ဂျီမြစ်၏ မှီခိုရာ)<br>
(၁) စောလှမြို့၊ <br>
(၅)# မြောင်လှမြို့၊<br>
(၂) ပင်လယ်မြို့၊ <br>
(၆)# မြင်းခုံတိုင်မြို့၊ <br>မြင်းခုံတိုင်မြို့၊
(၃) မြစ်သားမြို့၊ <br>
(၇)# မက္ခရာမြို့၊ <br>
(၄) မြစ်မနား(ပျဉ်းမနားမြို့၊ ဇော်ဂျီမြစ်၏ မှီခိုရာ)<br>
(၈)# ပနံမြို့ (ပေါက်မြိုင်မြို့)၊ <br>
(၅) မြောင်လှမြို့၊<br>
(၉)# မြင်စိုင်းမြို့တို့ဖြစ်ကြသည်။<br>
(၆) မြင်းခုံတိုင်မြို့၊ <br>
 
(၇) မက္ခရာမြို့၊ <br>
(၈) ပနံမြို့ (ပေါက်မြိုင်မြို့)၊ <br>
(၉) မြင်စိုင်းမြို့တို့ဖြစ်ကြသည်။<br>
ခရိုင်ကို ရှေးမြန်မာစာ၌ ခရိုန်ဟု နသတ်နှင့် ရေးမြဲဖြစ်၏။ တက္ကသိုလ် [[မြန်မာအဘိဓာန်]]၌ ခရိုင်ကို
ထီးတွင် ထီးကိုင်းကို ထောက်ကန်ထားသော ထီးလက်များစုဝေးရာ လှည်းပုံ
တောင်သဏ္ဌာန်အဆောက်အဦ မြို့ သို့မဟုတ် ရွာနှင့် ယင်းတို့အုပ်ချုပ်သော
လက်အောက်ခံနယ်မြေ အပိုင်းအခြား၊ ရွာအများ၊ မြို့အများကို စုပေါင်း၍
ဝန်တစ်ဦး အုပ်ချုပ်ရသော နယ်မြေအပိုင်းအခြားဟု အဓိပ္ပာယ်ပေး၏။
သက္ကရာဇ် ၃၇၉ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော ပုဂံပြည့်ရှင်
အနော်ရထာမင်းစောသည် မြန်မာပြည်အလုံး၌ ဆည်မြောင်း ကန် ချောင်း
တန့်ဆည်၍ လယ်လုပ်ရသော် သာသနာ ၅ဝဝဝ ပတ်လုံး ခပ်သိမ်းသော
သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ စီးပွားများလတ္တံ့သည်ကို မြင်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့်
ပန်းလောင်မြစ်မှာ−
ပန်းလောင်မြစ်မှာ (၁) ကင်းတားဆည်၊ (၂) ငနိုင့်သေဉ်ဆည်၊ (၃) ပြောင်း
# ကင်းတားဆည်၊
ပြာဆည်၊ (၄) ဂူမည်းဆည်များကို ဆည်ဖို့တော်မူသည်။
# ငနိုင့်သေဉ်ဆည်၊
ဇော်ဂျီ(မက္ခရာ) မြစ်မှာ (၁) နွားတက်ဆည်၊ (၂) ကွမ်းဆေး
# ပြောင်းပြာဆည်၊
ဆည်၊ (၃) ဂူတော် (ငပြောင်း) ဆည်များကို ဆည်ဖို့တော်မူသည်။ ထို့ပြင်
ပြာဆည်၊ (၄)# ဂူမည်းဆည်များကို ဆည်ဖို့တော်မူသည်။
အနော်ရထာမင်းစောသည် လယ်တွင်း ၁၁ ရွာပြုစုတော်မူခဲ့၏။ ထို ၁၁ ရွာ
ဇော်ဂျီ(မက္ခရာ) မြစ်မှာ−
ကား ပင်လယ်၊ မြစ်မနား(မည်မနာ)၊ မြစ်သား (မစ်သာ)၊ မြင်းခုံတိုင်၊
# နွားတက်ဆည်၊
ယမုံး(ရငုန်)၊ ဖနံ (ပနန်)၊ မက္ခရာ၊ တပြက်သာ၊ သင်တောင်၊ တမုတ်ဆိုး၊
# ကွမ်းဆေးဆည်၊
ခံလူး(ခံမှု(ဝါ)ခမ်လှူ)တို့ဖြစ် ၏။ ယင်းတို့ကို မြစ်သား ၁၁ ရွာ (ဝါ) မြစ်
ဆည်၊# (၃) ဂူတော် (ငပြောင်း) ဆည်များကို ဆည်ဖို့တော်မူသည်။ ထို့ပြင်
သား ၁၁ ခရိုင်ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤသို့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှုကို ကောင်း
 
စွာအားပေးပြုစုသဖြင့် ကျောက်ဆည်နယ်သည် ပုဂံပြည်၏ စားရေးရိက္ခာ
ထို့ပြင် အနော်ရထာမင်းစောသည် လယ်တွင်း ၁၁ ရွာပြုစုတော်မူခဲ့၏။ ထို ၁၁ ရွာကား ပင်လယ်၊ မြစ်မနား(မည်မနာ)၊ မြစ်သား (မစ်သာ)၊ မြင်းခုံတိုင်၊ ယမုံး(ရငုန်)၊ ဖနံ (ပနန်)၊ မက္ခရာ၊ တပြက်သာ၊ သင်တောင်၊ တမုတ်ဆိုး၊ ခံလူး(ခံမှု(ဝါ)ခမ်လှူ)တို့ဖြစ် ၏။ ယင်းတို့ကို မြစ်သား ၁၁ ရွာ (ဝါ) မြစ်သား ၁၁ ခရိုင်ဟုလည်းခေါ်သည်။ ဤသို့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှုကို ကောင်းစွာ အားပေးပြုစုသဖြင့် ကျောက်ဆည်နယ်သည် ပုဂံပြည်၏ စားရေးရိက္ခာ သိုမှီးရာ စပါးကျီသဖွယ် ဖြစ်လာပေသည်။ ရေလွှဲဆည်မြောင်းတို့ကို မင်းအဆက်ဆက် သုံးလူများကို နေရာချထား၍ ကြည့်ရှုပြုစုစေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် လယ်တွင်းခရိုင်များကို စိုးအုပ်ရသူများသည် အလုံးအရင်း အားအင်ပြည့်ဝမှုများရရှိသဖြင့် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မြို့တော်များသည် လယ်တွင်းနယ်များ အနီးဝန်းကျင်၌သာ ရှိကြလေသည်။
သိုမှီးရာ စပါးကျီသဖွယ် ဖြစ်လာပေသည်။ ရေလွှဲဆည်မြောင်းတို့ကို မင်း
အဆက်ဆက်သုံးလူများကို နေရာချထား၍ ကြည့်ရှုပြုစုစေသည်။ မြန်မာ
နိုင်ငံသမိုင်းတွင် လယ်တွင်းခရိုင်များကို စိုးအုပ်ရသူများသည် အလုံးအရင်း
အားအင်ပြည့်ဝမှုများရရှိသဖြင့် မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်တို့ ပြုစုစောင့်ရှောက်
ခဲ့ကြောင်းတွေ့ရသည်။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံ မြို့တော်များသည် လယ်တွင်း
နယ်များ အနီးဝန်းကျင်၌သာ ရှိကြလေသည်။
 
သက္ကရာဇ် ၁၁၄၅ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၈ ရက်
၂၅၆၃၂

တည်းဖြတ်မှုများ