"ရဟန်း" ၏ တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၁၄၀ ဘိုက် ဖယ်ရှားခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၄ နှစ်
အရေးမကြီး
တည်းဖြတ်မှုအတွက် စကားချပ် မရှိပါ
အရေးမကြီး (removed ZWSP)
အရေးမကြီး
 
 
ဗုဒ္ဓသာသနာတွင်း ရဟန်း([[ သံဃာ]] ) နှင့် သာသနာပ ရဟန်း
နှစ်မျိုးလုံးနှင့်လည်း ဆက်ဆံသည်။ ထိုသို့ ဆက်ဆံသော်လည်း
ပဗ္ဗဇ္ဇလေးမျိုးမှလာသော ရဟန်တို့တွင် ဘိက္ခုပဗ္ဗဇ္ဇမှ လာသော
ရဟန်းသာ ဖြစ်သည်။ [[ရဟန်းသာမဏေများ သင်ကြား လေ့ကျင့်ရမည့်တရားများမှ ၇၅-မျိုး]]
သိက္ခာပုဒ်များကိုလည်း စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်း၍ နေရသည်။
 
 
=== ရဟန်း ၈-မျိုး ===
သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရဟန်းဘဝနှင့် စပ်၍ ရဟန်းရှစ်မျိုးရှိကြောင်းကို ဦးစွာသိအပ်ပေ၏။<br />
၁။# ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါ-ဗုဒ္ဓက ရဟန်း လာလော့-ဟုခေါ်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာရသော ရဟန်း။( အရှင်သာရိပုတ္တရာ စသည် )<br />
၂။# သရဏဂမနူပသမ္ပဒါ-သရဏဂုံ ဆောက်တည်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသောရဟန်း။( ဘုရားဖြစ်ခါစ ရှေးပိုင်းရဟန်းများ )<br />
၃။# ဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-ဗုဒ္ဓ၏ ဩဝါဒကို ခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မဟာကဿပ )<br />
၄။# ပဥှာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ ပဉှာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ-ပြဿနာ ဖြေဆိုကာမျှဖြင့်ဖြစ်လာသောရဟန်း။( အရှင်သောပါက )<br />
၅။# အဋ္ဌဂရုဓမ္မ ပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-ဂရုဓမ်ရှစ်ပါး ခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မ မဟာပဇာပတိဂေါတမီ )<br />
၆။# ဒူတေနူပသမ္ပဒါ-တဆင့်ခံ တမန်ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်မ အဎ္ဍကာသီ )<br />
၇။# အဋ္ဌဝါစီကူပသမ္ပဒါ-ရဟန်း၊ ရဟန်းမ၊ နှစ်ဖက်သံဃာမှ ဉတ္တိစတုတ္ထကံ နှစ်မျိုးဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အခြားရဟန်းမများ )<br />
၈။# ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါ-ဉတ္တိစတုတ္ထကံဖြင့် ဖြစ်လာသော ရဟန်း။( အရှင်ရာဓ-မှစ၍ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ ရဟန်းများ )<br />
ထို ၈-မျိုးတို့တွင် ၁၊ ၃ ၊ ၄၊ ၅ တို့သည် ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင် ရဟန်းပြုပေးသော ရဟန်း အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။
 
( သရဏဂုံ။)
(၃) 0x100သဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ-မြတ်စွာဘုရားက ဤပုံ
ဤနည်း ကျင့်ရမည်ဟု ပေးထားသော အဆုံးအမ 0x100သဝါဒကိုဩဝါဒကို
လိုက်နာခံယူကာမျှဖြင့် ဖြစ်သောရဟန်း၊ (အရှင်မဟာကဿပ)
(၄) ပဥ|ာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ-မြတ်စွာဘုရား၏ အမေး
သောရဟန်း၊ (မိထွေးတော်ဂေါတမီ) (ဂရုဓံတရားရှစ်ပါးကား
(၁)ရဟန်း ဝါတော် တစ်ရာ ရှိပြီးသော ရဟန်းမိန်းမ([[ဘိက္ခုနီ]]) သည်
ယနေ့ ဖြစ်သစ်စရဟန်း ယောကျာ်းငယ်အားယောက်ျားငယ်အား ရှိခိုးခြင်း၊ ခရီးဦး
ကြိုဆိုခြင်း၊ လက်အုပ်ချီခြင်းအမှုကို ပြုရခြင်း၊ (၂) ရဟန်း
မိန်းမသည် ရဟန်းယောကျာ်းနှင့်ရဟန်းယောက်ျားနှင့် ကင်းကွာသောကျောင်း၌
ဝါမဆို ဝါမကပ်ရခြင်း၊ (၃) ရဟန်းမိန်းမသည် လခွဲတိုင်း
လပြည့်လကွယ် အဖိတ်နေ့၌ ရဟန်းယောကျာ်းများထံရဟန်းယောက်ျားများထံ သွား၍
ဤဥပုသ်သည် တစ်ဆဲ့လေးရက် ဥပုသ်လော၊ တစ်ဆဲ့ငါးရက်
ဥပုသ်လောဟု ဥပုသ်ကို မေးမြန်းရခြင်းနှင့် ဥပုသ်နေ့ ဥပုသ်
မပြုမီ ရဟန်းမိန်းမတစ်ဦးကို ရဟန်းယောကျာ်းများထံရဟန်းယောက်ျားများထံ စေ
လွှတ်၍ ရဟန်းမိန်းမများ 0x100သဝါဒခံယူရန်ဩဝါဒခံယူရန် တောင်းပန်ရခြင်း၊
(၄) ရဟန်းမိန်းမသည် ဝါကျွတ်သောအခါ ရဟန်းမိန်းမ
သံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာရဟန်းယောက်ျားသံဃာ နှစ်ပါးစုံ၌ ပဝါရဏာ
ပြုရခြင်း၊ (၅) သံဃာဒိသေသိ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းမိန်းမ
သည် ရဟန်းမိန်းမသံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာရဟန်းယောက်ျားသံဃာ နှစ်ပါး
စုံ၌ လခွဲပတ်လုံး မာနတ်ကျင့်ရခြင်း၊ (၆) ရဟန်းမိန်းမလောင်း
သေက္ခမာန်မသည် နှစ်⁠နှစ်ပတ်လုံး ကျင့်ဝတ်တရား ခြောက်ပါး
ကို ကျင့်ပြီးမှ ရဟန်းမိန်းမ သံဃာနှင့် ရဟန်းယောကျာ်းသံဃာရဟန်းယောက်ျားသံဃာ
နှစ်ပါးစုံ၌ ရဟန်းခံရခြင်း၊ (၇) ရဟန်းမိန်းမသည် မည်သည့်
ပရိယာယ် တစ်စုံတစ်ရာ မျှဖြင့် ရဟန်းယောကျာ်းကိုရဟန်းယောက်ျားကို မဆဲရေး
ရ၊ မရေရွတ်ရ၊ (၈) ရဟန်းမိန်းမသည် ရဟန်းယောကျာ်းအားရဟန်းယောက်ျားအား
မဆုံးမရ၊ ရဟန်းယောကျာ်း၏ရဟန်းယောက်ျား၏ အဆုံးအမကိုသာ လိုက်နာ
ရမည်။) (၆) ဒူတေနူပသမ္ပဒါ.တမန်စေလွှတ်ကာမျှဖြင့် ဖြစ်
သော ရဟန်း၊ (ပြည့်တန်ဆာမ-အဎ္0x046ကာသိကာအဎ္ဎ ကာသိကာ) (၇) အဋ္ဌဝါစီ
ကူပသမ္ပဒါ.ရဟန်းမိန်းမသသံဃာ၌ ဉာာတ်တစ်ကြိမ်တမ္မဝါဉာတ်တစ်ကြိမ်တမ္မဝါ
သုံးကြိမ်အားဖြင့် လေးကြိမ်၊ ရဟန်း ယောကျာ်းယောက်ျား သံဃာ၌
ဉာာတ်တစ်ကြိမ်၊ဉာတ်တစ်ကြိမ်၊ ကမ္မဝါသုံးကြိမ် အားဖြင့် လေးကြိမ်၊ ဤသို့
ဉာာတ်ဉာတ်-ကမ္မဝါရှစ်ကြိမ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သော ရဟန်း၊
(ရဟန်း မိန်းမများ) (၈) ဉာာတ္တိဉာတ္တိ စတုတ္ထ ကမ္မူပ သမ္ပဒါ
ရဟန်းယောကျာ်းရဟန်းယောက်ျား သံဃာ၌ ဉာာတ်တစ်ကြိမ်၊ဉာတ်တစ်ကြိမ်၊ ကမ္မဝါသုံးကြိမ်
အားဖြင့် လေးကြိမ်ရွတ်ဖတ်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သော
ရဟန်း (ရဟန်း ယောကျာ်းများယောက်ျားများ) ထိုဥပသမ္ပဒါ ရှစ်မျိုးတို့တွင်
ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပဒါ၊ သရဏဂမဏူပ သမ္ပဒါ၊
0x100သဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပဩဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏူပ သမ္ပဒါ၊ ပဥ|ာဗျာကရဏူပပဉှာဗျာကရဏူပ
သမ္ပဒါ၊ ဉာာတ္တိစတုတ္ထဉာတ္တိစတုတ္ထ ကမ္မူပသမ္ပဒါ၊ ဤငါးမျိုးကား ရဟန်း
ယောကျာ်းများနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ ဂရုဓမ္မပဋိဂ္ဂဟဏူပမ္ပဒါ၊
ဒူတေနူပ သမ္ပဒါ၊ အဋ္ဌဝါစိကူပ သမ္ပဒါ၊ဤသုံးမျိုးကား ရဟန်း
မိန်းမများနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ အထူးအားဖြင့် ရဟန်း
ယောကျာ်းများနှင့်ယောက်ျားများနှင့် သက်ဆိုင်သော ဥပသမ္ပဒါ ငါးမျိုးတွင်
လည်း ရှေ့လေးမျိုးကား မြတ်စွာဘုရားလက်ထက်၌သာ ဖြစ်
သောကြောင့်၎င်း၊ ရဟန်းမိန်းမများနှင့် သက်ဆိုင်သော
ဥပသမ္ပဒါ သုံးမျိုးသည်လည်း ယခုအခါ ရဟန်းမိန်းမများ မရှိ
သောကြောင့်၎င်း ရဟန်းယောကျာ်းများနှင့်ရဟန်းယောက်ျားများနှင့် သက်ဆိုင်သော
ပဉ္စမမြောက် ဉာာတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါဖြင့်ဖြစ်သောဉာတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါဖြင့်ဖြစ်သော ရဟန်းများ
သာ ကျန်ရှိတော့သည်။သို့အတွက် ယခုအခါ ရဟန်းခံကြသည်
ကား ဉာာတ္ထိစတုတ္ထဉာတ္ထိစတုတ္ထ ကမ္မူပသမ္ပဒါဖြင့်သာ ရဟန်းခံကြရသည်။
ရဟန်းခံဆိုသည်မှာလည်း သိမ်တွင်း၌ ငါးပါး၊ ငါးပါး
ထက်လွန်သော သံဃာစည်းဝေး၍ ရဟန်းလောင်းအား မြတ်စွာ
ဘုရား ခွင့်ပြုပညတ်ထားသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို စောင့်ရှောက်
ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ပေးအပ်ကာ သံဃဘောင်သို့ သွင်းခြင်းကို
ဉာာတ်ကမ္မဝါရွတ်ဖတ်၍ဉာတ်ကမ္မဝါရွတ်ဖတ်၍ သံဃာအား သဘောတူ၊ မတူ ပန်ကြား
လျှောက်ထားရာ၊ ကန့်ကွက်သူရှိလျှင် ကံပျက်၍ ရဟန်းမဖြစ်
ဘဲ၊ ကန့်ကွက်သူမရှိလျှင် သဘောတူ သံဃဆန္ဒဖြင့် ရဟန်း
ကပင် ရှိခဲ့၏။ မိထွေးတော် ဂေါတမီသည် သာကီဝင် မင်းသမီး ငါးရာ
နှင့်တကွ ရှေးဦးစွာ ရဟန်းပြု၏။ နောက် အဆင့်ဆင့် ပွားများလာ
သာသနာ တော်တွင်သာသနာတော်တွင် ရဟန်းမိန်းမ သာသနာ ရဟန်းမိန်းမသံဃာဟု
သီးခြားဖြစ်လာသည်။ ထိုစဉ်အခါက မဇ္ဈိမဒေသတွင် ရဟန်းမိန်းမတို့သည် အလွန်များကုန်၏။
 
ယင်းငါးပါး ညီညွတ်ပြည့်စုံမှ ဉတ္တိစတုတ္ထကံ အောင်မြင်၍ ရဟန်းဖြစ်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ( သိက္ခာတင် ပဉ္စင်္ဂ ) ဟု ဆိုကြသည်။ သိက္ခာတင်-( ရဟန်းခံ) ရာ၌ အင်္ဂါငါးပါး ရှိ၏ဟု ဆိုလိုသည်။
 
ထိုတွင် ဝတ္ထုအရ ရဟန်းလောင်းသည် ယောကျာ်းစစ်ယောက်ျားစစ် ဖြစ်ရခြင်း၊<br />
အသက် ၂၀-ပြည့်ရခြင်း၊<br />
တိတ္ထိ ( ဒိဋ္ဌိအယူရှိသူ ) မဟုတ်ရခြင်း၊<br />
တစ်ကျိပ်တစ်ယောက်မှ လွတ်ကင်း၍ အသက်နှစ်ဆယ်ပြည့်
သဖြင့် ရဟန်းလောင်း၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ (၂) သီမသမ္ပတ္တိ--
သိမ်၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ (၃) ဉာာတ္တိသမ္ပတ္တိဉာတ္တိသမ္ပတ္တိ--ဉာာတ်၏ဉာတ်၏ ပြည့်စုံခြင်း၊
(၄) အနုသာဝန သမ္မတ္တိ--ကမ္မဝါ၏ ပြည့်စုံခြင်း၊ (၅) ပရိသ
သမ္ပတ္တိ--ရဟန်းစစ် ငါးပါး၊ ငါးပါးထက်အလွန်ရှိသဖြင့်
( ပရိက္ခရာ။)
ထိုပရိက္ခရာ ရှစ်ပါးကို သုံးဆောင်ကာနေထိုင်ရသည်။
ထိုပြင် (၁) ရဟန်းယောကျာ်း၊ရဟန်းယောက်ျား၊ (၂) ရဟန်းမိန်းမ၊ (၃)
သာမဏေယောကျာ်း၊သာမဏေယောက်ျား၊ (၄) သာမဏေမိန်းမ၊ (၅) ရဟန်းမိန်းမ
လောင်း သေက္ခမာန်မဟူ၍ သီတင်းသုံးဖော် ငါးဦးရှိသည်။
ထိုသီတင်းသုံးဖော် ငါးဦးတို့ တစ်ဦးကို တစ်ဦး အမှီပြုကာ
နေထိုင်ရသည်။ ယခုအခါ ရဟန်းယောကျာ်းနှင့်ရဟန်းယောက်ျားနှင့် သာမဏေ
ယောကျာ်းနှစ်ဦးသာယောက်ျားနှစ်ဦးသာ ရှိတော့သည်။
 
ထို့ပြင် ရဟန်းများ၏ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်မှာလည်း
အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ရဟန်းယောကျာ်းများအတွက်ရဟန်းယောက်ျားများအတွက် နှစ်ရာ
နှစ်ဆယ် ခုနစ်ပါး၊ ရဟန်းမိန်းမများအတွက် သုံးရာတစ်ဆဲ့
တစ်ပါး၊ အကျယ်အားဖြင့် ''နေ-နတ်-ဦး-တိုင်-၈-နိုင်-မိုး-
ကျမ်းဂန်တို့ကို သင်အံ ပို့ချ ကြည့်ရှု မှတ်သားဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(၂) ဝိပဿနာဓုရ-သမထဘာဝနာ၊ ဝိပဿနာ ဘာဝနာကို
အားထုတ်ကြိုးစား ပွား များခြင်းဟူ၍ပွားများခြင်းဟူ၍ အမြဲမပြတ် လုပ်အပ်
သော လုပ်ငန်းနှစ်မျိုးသာ ရှိသည်။ ထိုနှစ်မျိုးသော လုပ်ငန်းမှ
အလွတ်ဖြစ်သော လုပ်ငန်းများကား ရဟန်းများနှင့် မသက်
၂၅၈၂၅

တည်းဖြတ်မှုများ