ဒြပ်ဆွဲအား: တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၄၀၄၉ ဘိုက် ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၃ နှစ်
နယူတန်၏ စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမ
(သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်)
စာတွဲများ: မိုဘိုင်းလ် တည်းဖြတ် မိုဘိုင်းလ် app တည်းဖြတ် အန်းဒရွိုက် app တည်းဖြတ်
(နယူတန်၏ စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမ)
သည်။ သို့ရာတွင် အိုင်စတိုင်း၏ဝါဒမှ [[နယူတန်]] ၏ ဂရက်ဗစ်တီဆွဲအား၏ အခြေမှန်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အသစ်ဖြစ်သော သဘောအချက်အလက်
အချို့တို့ကို ထပ်မံ ထုတ်ဖော်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref>
 
= နယူတန်၏ စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအားနိယာမ =
၁၆၈၇ ခုနှစ်တွင် အိုင်ဆပ် နယူတန်ထုပ်ဝေခဲ့သော ''Principia'' တွင်ဒြပ်ဆွဲအားအကြောင်းဖေါ်ပြထားသည်။ ဒြပ်ဆွဲအားသည် ပြောင်းပြန်နှစ်ထပ်ကိန်း နိယာမကိုလိုက်နာသည်။ နယူတန် ကိုယ်တိုင်ဖေါ်ပြထားသော စာသားမှာ- "I deduced that the forces which keep the planets in their orbs must [be] reciprocally as the squares of their distances from the centres about which they revolve: and thereby compared the force requisite to keep the Moon in her Orb with the force of gravity at the surface of the Earth; and found them answer pretty nearly." "ဂြုဟ်များပတ်လမ်းတွင်သာတည်ရန်ပံ့ပိုးပေးသောအားသည် ယင်းဂြုဟ်တို့၏အလယ်အကွာအဝေးဖြင့် ပြောင်းပြန်နှစ်ထပ်ကိန်းအချိုးကျသည်ဟု ကောက်ချက်ချရသည်။ သို့ဖြစ် လကိုပတ်လမ်းတွင်တည်ရန်ထိမ်းသောအား နှင့် ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်ရှိသောဆွဲအား ကိုယှဉ်လိုက်လျှင် နီးကပ်စွာထပ်တူသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်။"
 
စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ဒြပ်ဆွဲအား နိယာမအတွက် ညီမျှခြင်းမှာ -
 
<math>F = G \frac{m_1 m_2}{r^2}</math>
 
''F'' သည် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ သက်ရောက်နေသော ဒြပ်ဆွဲအား၊ ''m<sub>1</sub>'' နှင့် ''m<sub>2</sub>'' သည် အရာဝတ္ထု၏ ထုထည်ဖြစ်ပြီး ''r'' သည် ထုထည်ဗဟိုနှစ်ခုကြားရှိ အကွာအဝေးဖြစ်ကာ ''G'' သည် [[ဒြပ်ဆွဲအား ကိန်းသေ]]ဖြစ်သည်။
 
'''နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်တည်ရှိမှုကိုခန့်မှန်းရန် အခြားဂြုဟ်များ၏လုပ်ရှားမှုနှင့်မတူသော ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်၏ရွေ့လျားမှုပေါ်အခြေခံ၍ နယူတန်၏နိယာမကိုအသံုးပြုတွက်ချက်ရာ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ဂျွန်ကောက်ချ်အာဒံစ်(John Couch Adams) နှင့် အဗန်းလဘေရီယယ်(Urbain Le Verrier) ထို့၏တွက်ချက်မှုဖြင့် နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်ယေဘုယျအားဖြင့်ခန့်မှန်းတည်ရှိနိုင်သောနေရာကို ယိုဟန်ဂေါ့ဖရိဂါလ်(Johann Gottfried Galle) ကယင်းဂြုဟ်ကိုရှာတွေ့ခဲ့သည်။'''
 
အခြားဂြုဟ်နှင့် ပတ်လမ်းမတူသောဗုဒ္ဓဟူးဂြိုဟ် သည်'''နယူတန်၏နိယာမ၏ချို့ယွင်းချက်ကိုထောက်ပြပါသည်။ ထိုချို့ယွင်းချက်ကို[[အိုင်းစတိုင်း]]၏ [[ယေဘုယျ နှိုင်းရသီအိုရီ]]ဖြင့် အစားထိုးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။'''
 
== ကိုးကား ==

တည်းဖြတ်မှု