ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ: တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၂၀၀ ဘိုက် ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၁ နှစ်
အရေးမကြီး
တည်းဖြတ်မှုအတွက် စကားချပ် မရှိပါ
အရေးမကြီး (ဘော့ - စာသားများကို အလိုအလျောက် အစားထိုးခြင်း (-အောက်ဖက် +အောက်ဘက်))
အရေးမကြီးNo edit summary
|taxon=Vertebrata
|authority=[[:en:Jean-Baptiste Lamarck|J-B. Lamarck]]၊ ၁၈၀၁<ref name="Nielsen2012">{{cite journal| author=Nielsen C.| date=2012| title=The authorship of higher chordate taxa| journal=Zoologica Scripta | volume=41 | issue=4 | pages=435–436| doi=10.1111/j.1463-6409.2012.00536.x}}</ref>
|subdivision_ranks=Simplified grouping (စာကိုရှုပါ)}}
}}
 
[[ဖိုင်:American_Alligator.jpg|thumb|333x333px| အဲလစ်ဂိတ္တာ ({{Lang-en|Alligator}} ၊ ‘မိကျောင်း’)]]
 
[[ဖိုင်:American_Alligator.jpg|thumb|333x333px| ({{Lang-en|Alligator|3=အဲလစ်ဂိတ္တာ မိကျောင်း}})]]
'''ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ''' ဆိုသည်မှာ [[အရိုးနု]] သို့မဟုတ် [[အရိုး]]တို့ ဖြင့် ဝန်းရံထားသည့် [[ကျောရိုး|ကျောရိုး အာရုံကြော]] ပါရှိသော [[တိရစ္ဆာန်]] ဖြစ်သည်။ အဆိုပါစကားလုံးသည် [[ကျောရိုး]]တစ်ခုအဖြစ် တွဲဆက်ပေးထားသော အရိုးများဖြစ်သည့် [[ကျောရိုးဆစ်]] ဟူသော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောရိုးမပါရှိသော သတ္တဝါများကိုလည်း ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါများ ဟုပင်ခေါ်ဆိုသည်။ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများတွင် [[ငှက်|ငှက်များ]] ၊ [[ငါး (တိရစ္ဆာန်)|ငါးများ]] ၊ [[ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ|ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ]] ၊ [[တွားသွားသတ္တဝါ|တွားသွားသတ္တဝါများ]] နှင့် [[နို့တိုက်သတ္တဝါ|နို့တိုက်သတ္တဝါများ]] ပါဝင်သည်။ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ၏ [[အရိုးစု]] အစိတ်အပိုင်းများမှာ -
 
# ဦးနှောက်ခွံ။'''ဦးနှောက်ခွံ'''။ ဦးနှောက်ခွံ (သို့) ဦးခေါင်းခွံအရိုးသည် [[ဦးနှောက်|ဦး နှောက်]]ကို ကာကွယ်ပေးထားသည်။
# ကျောရိုးဆစ်။'''ကျောရိုးဆစ်'''။ တွဲဆက်ထားသော အရိုးတိုလေးများဖြစ်သည့် တောင့်တင်းသော ကျောရိုးဆစ်များကို အဆက်များဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းကျောရိုးသည် အထဲ၌ရှိသော ကျောရိုး အာရုံကြောမကြီးအား ကာကွယ်ပေးသည်။ ကျောရိုးဆစ်များ အကြားရှိ အရိုးဆက်များကြောင့် ကျောရိုးအား ကွေးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
# [[အရိုး|'''အရိုးများ''']]: ခန္ဓာကိုယ်၏ ပျော့ပျောင်းသော တစ်သျှူးများကို ထောက်ပံ့ကာကွယ်ပေးပြီး ကြွက်သားတွယ်ဆက်မှုအတွက် အမှတ်နေရာများ ပေးသည်။
# '''ပါးဟပ်''' အရိုးကွေး။(သို့) '''အရိုးကွေး'''။ ငါးများ၏ [[pharynx]] ၌ ပါးဟပ် အရိုးကွေး နှင့် အချို့ [[ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ]]များတွင် [[ပါးဟပ်]] ကို ထောက်ပံ့သည်။ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါအများစုတွင် ပါးဟပ်အရိုးကွေးသည် [[မေးရိုး]] ကဲ့သို့ အခြားကိုယ်အင်္ဂါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
 
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ နမူနာများမှာ [[နို့တိုက်သတ္တဝါ|နို့တိုက်သတ္တဝါများ]] ၊ [[ငှက်|ငှက်များ]] နှင့် [[ငါး (တိရစ္ဆာန်)|ငါးများ]] ဖြစ်သည်။ [[မျိုးစိတ်|မျိုးစိတ်ပေါင်း]] သောင်းဂဏန်း အနည်းငယ်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါမျိုးစိတ် အနည်းဆုံးလေးမျိုးကို ဖော်ပြရန် "ငါး" ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုရသည်။
** '''[[Agnatha]]''' (မေးရိုးမဲ့ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါ)
*** [[Myxini]]
*** [[Hyperoartia]] ( [[Lamprey|မီးအိမ်ငါး]] )
** [[Conodonta|ကိုနိုဒွန်တာ]]
** † [[Pteraspidomorphi]]
*** Thelodonti
*** [[Osteostraci]]
** '''Gnathostomata''' (မေးရိုးပါ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ)
*** [[Placodermi]] (Paleozoic ချပ်ဝတ်တန်ဆာကာလမှ ပုံစံများ အကြေးခွံအထပ်ပါ သတ္တဝါများ)
*** [[Chondrichthyes]] (အရိုးနုငါးများ)
*** [[Acanthodii]] (Paleozoic "ကာလမှ ကျောရိုးရှိ ငါးမန်းများ")
*** [[Osteichthyes]] (အရိုးကြီးငါး)
**** [[Actinopterygii]] (ငါးလိပ်ကျောက် မြှီးရှည်)
**** [[Sarcopterygii ရောဂါ|Sarcopterygii]] (အမြှေးပါးငါး)
**** [[Coelacanthimorpha ဖြစ်သည်|Coelacanthimorpha]] ([[Coelacanth ဖြစ်သည်|coelacanths]] )
**** [[Dipnoi]] (အဆုတ်ငါး)
** '''[[ခြေလေးချောင်း သတ္တဝါ|Tetrapoda]]''' (ခြေလေးချောင်း ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများသတ္တဝါများ)
*** [[ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါ|Amphibia]] (ကုန်းနေရေနေသတ္တဝါကုန်းနေရေနေသတ္တဝါများ)
*** [[Amniota]] (ရေမြွှာဥများ)
**** [[Sauropsida]] (တွားသွားသတ္တဝါများနှင့် ငှက်များ)
***** [[Lepidosauria]] (အိမ်မြှောင်များ၊ မြွေများနှင့် tuatara)
***** [[လိပ်|Testudines]] (လိပ်လိပ်များ)
***** [[Archosauria]] (Archosaurs)
****** [[မိကျောင်း|Crocodilia]] (မိကျောင်းမိကျောင်းမျိုးနွယ်များ)
****** [[Pterosauria]] (pterosaurs)၊
****** [[ဒိုင်နိုဆော|Dinosauria]] (ဒိုင်နိုဆောဒိုင်နိုဆောများ)
******* [[ငှက်|Aves]] (ငှက်များ)
**** [[Synapsida]] (နို့တိုက်သတ္တဝါကဲ့သို့ ခြေလေးချောင်းထောက် သတ္တဝါခြေလေးချောင်းသတ္တဝါများ)
***** [[နို့တိုက်သတ္တဝါ|Mammalia]] (နို့တိုက်နို့တိုက်သတ္တဝါများ)
 
== ဆက်စပ်စာမျက်နှာများ ==
 
== အခြားဝက်ဘ်ဆိုက်များ ==
{{Wikispecies|Vertebrata}}
* [http://tolweb.org/Vertebrata/14829 သစ်ပင်၏ အသက်ဝိဉာဉ်]
* [http://www.nature.com/nature/journal/v439/n7079/abs/nature04336.html Tunicates များနှင့် cephalochordates မဟုတ်သူများသည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ၏ အနီးကပ်ဆုံးဆွေမျိုးများဖြစ်သည်]
 
{{Wikispecies|Vertebrata}}
{{-}}
 
{{Taxonbar|from=Q25241}}
{{Authority control}}
 
[[ကဏ္ဍ:ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ| ]]
၈၂၅၆

တည်းဖြတ်မှုများ