အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်: တည်းဖြတ်မှု မူကွဲများ

၁၈၄၉ ဘိုက် ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် ,  ပြီးခဲ့သည့် ၅ လ
အရေးမကြီး
အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်ကို လီဝပ်ဒ်ကျွန်းများ(နောက်ပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှ အနောက်အင်ဒီးတွင် ပါဝင်ခဲ့)တွင်ပါဝင်သော နီဗစ်ကျွန်း၏ မြို့တော် ချားလ်စ်တောင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး သူ၏ ကလေးဘဝမှာ ထိုမြို့၌ပင် ကုန်လွန်ခဲ့သည်။ ဟာမီတန်နှင့် သူ၏ အကို ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာ(၁၇၅၃–၁၇၈၆)<ref name=ramsing>{{cite journal |first=Holger Utke |last=Ramsing |title=Alexander Hamilton |journal=Personalhistorisk Tidsskrift |language=da |year=1939 |pages=225–70 }}</ref> တို့ကို ဗြိတိသျှတစ်ဝက်၊ ဟူဂွီနော့(Huguenot)ပြင်သစ်တစ်ဝက်<ref>[[#chernow|Chernow, 2005]], p. 8.</ref> လက်ထပ်ခဲ့သော အမျိုးသမီးဖြစ်သူ ရေချယ် ဖူးဆက်{{refn |Sources disagree on the spelling of Hamilton's mother's birth name, which varies widely in primary sources (''e.g.'', Faucett, Fawcett, Facet, Fatzieth).<ref name=Newton2019-115>{{cite book |last=Newton |first=Michael E. |title=Discovering Hamilton: New Discoveries in the Lives of Alexander Hamilton, His Family, Friends, and Colleagues, from Various Archives Around the World |url={{GBurl|5oOiDwAAQBAJ|p=115}} |year=2019 |publisher=Eleftheria Publishing |isbn=978-0-9826040-4-5 |page=115}}</ref> Hamilton's grandfather signed his name "John Faucett" on a legal document dated May 31, 1720, which some historians consider authoritative as a primary source.<ref name=Newton2019-28>Newton (2019), [{{GBurl|5oOiDwAAQBAJ|p=28}} p. 28].</ref> Hamilton himself spelled the name as Faucette in a letter dated August 26, 1800, which was corrected to Faucett in a footnote by the editor of Hamilton's papers.<ref name=HamPapers1800>{{cite web |last=Hamilton |first=Alexander |title=From Alexander Hamilton to William Jackson |type=Letter |date=August 26, 1800 |url=https://founders.archives.gov/documents/Hamilton/01-25-02-0068#ARHN-01-25-02-0068-fn-0004 |website=Founders Online |publisher=National Archives }} Archived from {{cite book |title=The Papers of Alexander Hamilton |volume=25 |orig-year=July 1800 – April 1802 |editor-first=Harold C. |editor-last=Syrett |location=New York |publisher=Columbia University Press |year=1977 |pages=88–91 & n.4 |url={{GBurl|rbL7xJhUIVoC|pg=PA91|dq=faucett|q=faucett}} }}</ref> Hamilton's son and biographer, John Church Hamilton, wrote Faucette.<ref name="Hamilton1879">{{cite book |first=John Church |last=Hamilton |title=Life of Alexander Hamilton: A History of the Republic of the United States of America, as Traced in His Writings and in Those of His Contemporaries |url={{GBurl|1FQSAAAAYAAJ|p=41}} |year=1879 |publisher=Houghton, Osgood and Company |page=41}}</ref> Chernow and many early historians followed Hamilton by writing Faucette,<ref name=chernow8-9>Chernow, pp. [https://archive.org/details/alexanderhamilto00cher/page/8/mode/2up 8–9]</ref> while another group of historians adopted the anglicized name Fawcett, reflecting an absence of consensus.<ref name=Newton2015-10>{{cite book |last=Newton |first=Michael E. |title=Alexander Hamilton: The Formative Years |url={{GBurl|9GvpCQAAQBAJ|p=10}} |year=2015 |publisher=Eleftheria Publishing |isbn=978-0-9826040-3-8 |page=10}}</ref> |group="note"}}နှင့် အဲယာရှိုင်းယား(Ayrshire)မှ ရဲတိုက်ပါသော ခြံကျယ်ကြီးအား ပိုင်ဆိုင်သူ မြေရှင် အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန်၏ စတုတ္ထမြောက်သားဖြစ်သူ စကော့တလန်သား ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်တို့မှ လက်မထပ်ပဲ မွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Randall1">{{cite book |title=Practical Proceedings in the Supreme Court of the State of New York |first=Alexander |last=Hamilton |contribution=Foreword |contributor-first=Willard Sterne |contributor-last=Randall |page=ix |year=2004 |location=New York |publisher=New York Law Journal }}</ref> ဟာမီတန်၏ မိခင်သည် သွေးနှောလူမျိုးဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ချက်ရှိနေသော်လည်း ခိုင်မာသော သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ ရေချက်ဖူးဆက်ကို အခွန်စာရင်းတွင် လူဖြူဟု စာရင်းသွင်းထားသည်။<ref name=chernow9-734>Chernow, pp. [https://archive.org/details/alexanderhamilto00cher/page/9 9], [https://archive.org/details/alexanderhamilto00cher/page/734 734–35].</ref><ref name=Owens2004>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2004/01/08/garden/surprises-in-the-family-tree.html |first=Mitchell |last=Owens |title=Surprises in the Family Tree |journal=New York Times |date=January 8, 2004 |access-date=November 15, 2016 |no-pp=y |pages=Appended correction dated January 15, 2004 |quote=While there have been suggestions that the mother, Rachel Faucett or Fawcett—and therefore Hamilton himself—was of mixed ancestry, it is not an established fact. }}</ref>
 
ဟာမီတန်ကိုလည်း ၁၇၅၅ ခုနှစ်နှင့် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မည်သည့်နှစ်၌ မွေးဖွားခဲ့ခြင်းကို ခိုင်မာစွာ ပြောနိုင်ခြင်းမရှိပေ။<ref name=Logan2018>{{Cite news |last=Logan |first=Erin B. |title=Alexander Hamilton, immigrant and statesman, dies at 47 — or 49 |date=July 12, 2018 |newspaper=[[ဝါရှင်တန်ပို့စ်]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2018/07/12/alexander-hamilton-immigrant-and-statesman-dies-at-47-or-49/ }}</ref> ဟာမီတန်၏ ရေးသားချက်များအပါအဝင် ဟာမီတန်အနောက်အမေရိကကို ရောက်ရှိပြီးနောက် သမိုင်းအထောက်အထားအများစုသည် ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟုသော အဆိုနှင့်ကိုက်ညီကြသည်။<ref name=Brookhiser16>{{cite book |last=Brookhiser |first=Richard |title=Alexander Hamilton, American |page=16 |publisher=Simon and Schuster |year=2000 |isbn=978-1-43913-545-7 |url=https://books.google.com/books?vid=KNqw3yCfG5YC&pg=PA16 }}</ref><ref name=Newton19>Newton (2015), [https://books.google.com/books?id=9GvpCQAAQBAJ&pg=PA19 pp. 19–30].</ref> ဟာမီတန်သည် ကိုလိုနီ ၁၃ နယ်(the Thirteen Colonies)ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိစဉ်က သူ၏မွေးနှစ်ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု စာရင်းသွင်းခဲ့ပြီး သူ့မွေးနေကို ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် သူ၏အသက်ကို ခန့်မှန်းအနေနှင့်သာ ပေးခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်ထိ သူ၏မွေးနေ့ကို ၁၇၅၇ ခုနှစ်ဟု လက်ခံခဲ့သည်မှာ ကာရစ်ဘီယံတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အစောပိုင်းဘဝ၏ ကနဦးတွင် ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသော အထောက်အထားတစ်ချို့ ကို တွေ့ရှိရသည့်အချိန်ထိဖြစ်သည်။ ၁၇၆၈ ခုနှစ် စိန်ခရိုအစ်စိန်ခရိုအစ်ကျွန်း (St. Croix)ရှိ ဟာမီတန်မိခင်သေဆုံးပြီး ရေးသားထားသော ကွယ်လွန်စာရင်း၌ သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု စာရင်းသွင်းထားသည့်အတွက်ကြောင့် ၁၉၃၀ ခုနှစ်များဆီမှစ၍ သမိုင်းပညာရှင်များအား ၁၇၅၅ ခုနှစ်သည် မွေးနှစ်ဖြစ်သည်ဟု လက်ခံရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။<ref name=chernow17>Chernow, [https://archive.org/details/alexanderhamilto00cher/page/17 p. 17].</ref>
 
[[File:The Museum of Nevis History - Alexander Hamilton birthplace.jpg |thumb |left |alt=The Museum of Nevis History, Charlestown |နီဗစ်ကျွန်း၊ ချားလ်စ်တောင်းမြို့ရှိ အလက်ဇန္ဒားဟာမီတန်နေအိမ်ပြတိုက်။ အလက်ဇန္ဒား ဟာမီတန် မွေးဖွားပြီး ကလေးဘဝက နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်ယူသော အိမ်ကို အပျက်အစီးများမှ လက်ရှိအနေအထားအတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။]]
သမိုင်းပညာရှင်များသည် သမိုင်းအထောက်အထားများထဲမှ ကွဲလွဲနေသည့် မွေးနှစ် နှစ်ခုဟု ကွဲပြားမှုအပေါ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြောင်းပြချက်များကို စူးစမ်းဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ ၁၇၅၅ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ဟာမီတန်သည် သူ၏ ကောလိပ်အတန်းဖော်များထက် အသက်ငယ်ပုံပေါက်ရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ကြီးနေခြင်းအား ရှောင်းရှားလို၍ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။<ref name=chernow17/> အကယ်၍ ၁၇၅၇ ခုနှစ်သာ အမှန်ဆိုပါက ၁၇၅၅ ခုနှစ်ကို ညွှန်းဆိုနေသော သေတမ်းစာ အထောက်အထားတစ်ခုတည်းကသာ မှားယွင်းမှုဖြစ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် ဟာမီတန်သည် သူ၏မိခင်သေဆုံးချိန်ပြီးနောက် သူ၏အသက်ကို ၁၃ နှစ်ဟု ထားရှိခြင်းဖြင့် အသက်ကြီးပြီး အလုပ်ပိုမိုရရှိနိုင်ရန် လွယ်ကူစေရန် ကြိုးပမ်းပုံပေါက်သည်။{{refn |See, ''e.g.'', Chernow, Flexner, and Mitchell's ''Concise Life''. Compare Brookhiser, at 16, and McDonald, at p. 366, n. 8. McDonald favors 1757 but acknowledges its minority status, saying that the probate clerk's alternate spelling of "Lavien" suggests unreliability.}} သမိုင်းပညာရှင်များသည် ကွယ်လွန်စာရင်းအထောက်အထား၌ အခြားခိုင်လုံမှုမရှိသော အထောက်အထားများ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် လုံးလုံးလျားလျား ယုံကြည်ဖို့ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ရစ်ချက် ဘရွတ်ခိုင်ဇာ( Richard Brookhiser)သည် "လူတစ်ယောက်သည် သူ့မွေးနေကို ခုံတရားရုံးထက် ပိုသိနိုင်ချေရှိသည်"ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။"<ref name=Brookhiser16/>
 
ဗားဂျင်းကျွန်းများကို ဒိန်းမတ်တို့ အုပ်စိုးစဉ်ကာလတွင် ဟာမီတန်မိခင်သည် ဒိန်းမတ်<ref name=HamPapers1800/> သို့မဟုတ် ဂျာမန်ကုန်သည်<ref name=Brookhiser15>{{cite book |last=Brookhiser |first=Richard |title=Alexander Hamilton, American |page=15 |publisher=Simon and Schuster |year=2000 |isbn=978-1-43913-545-7 |url=https://books.google.com/books?vid=KNqw3yCfG5YC&pg=PA15 }}</ref><ref name=Newton14>Newton (2015), [https://books.google.com/books?id=9GvpCQAAQBAJ&pg=PA14 p. 14].</ref>တစ်ဦးဖြစ်သူ ယိုဟန် မစ်ချယ် လာဗီယန်(Johann Michael Lavien)နှင့် စိန့်ခရိုအစ်ဘုရားကျောင်းစိန့်ခရိုအစ်ကျွန်း<ref name=chernow10-12>Chernow, [https://archive.org/details/alexanderhamilto00cher/page/10 pp. 10–12].</ref>တွင်ပင် လက်ထပ်ခဲ့ဖူးသည်။ သူတို့တွင် ပီတာ လာဗီယန်ဆိုသော သားတစ်ဦးရှိသည်။<ref name=chernow10-12/> ၁၇၅၀ ခုနှစ်တွင် ဖူးဆက်သည် သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့် ပထမသားတို့ကို ထားခဲ့ပြီးနောက် စိန့်ကစ်ကျွန်းဘက်ကို သွားခဲ့ရာမှ ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်နှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=chernow10-12/> ဟာမီတန်နှင့် ဖူးဆက်တို့သည် သူမ၏ ဖခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံခဲ့သော ပင်လယ်ကမ်းခြေမြေကွက်ရှိရာ သူမ၏ မွေးရာဇာတိဖြစ်သည့် နီးဗစ်ကျွန်းကို ပြောင်းခဲ့ကြသည်။<ref name=chernow17/>
 
နောက်တွင် ဂျိမ်းစ် ဟာမီတန်သည် ရေချယ်ဖူးဆက်အား "ဒိန်းမတ်ဥပဒေအောက်တွင် အိမ်ထောင်ဖောက်ပြားမှုနှင့် စွန့်ပစ်မှုတို့အတွက် သူမအား ကွာရှင်းရန် သူမ၏ ပထမခင်ပွန်းမှ ကြိုးစားထားသည်ကို တွေ့ရှိပြီးနောက်" ရေချယ်နှင့် သူ့သားနှစ်ယောက်ဖြစ်သော ဂျိမ်းစ် ဂျူနီယာနှင့် အလက်ဇန္ဒားတို့ကို ထားပစ်ခဲ့သည်။<ref name="Randall1"/> အဲဒီနောက် ရေချယ်သည် သူမသားနှစ်ယောက်နှင့်အတူ စိန့်ခရိုအစ်ကျွန်းသို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး ခရစ်ယာန်စတက်မြို့တွင် ကုန်စုံဆိုင်အသေးလေးဖွင့်ခဲ့သည်။ သူမသည် အဝါရောင်အဖျား(Yellow fever)နှင့် ထိတွေ့ခဲ့ပြီး ၁၇၆၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက် မနက်ခင်း ၁ နာရီ ၂ မိနစ်တွင် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဟာမီတန်တို့မှာ မိဘမဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=Brockenbrough |first=Martha |date=2017 |page=19 |title=Alexander Hamilton, Revolutionary |url=https://books.google.com/books?id=FKAvDwAAQBAJ |isbn=978-1-250-12319-0 }}</ref>
 
== မှတ်ချက်များ ==
၉၉၈၇

တည်းဖြတ်မှုများ