ပင်မမီနူးကို ဖွင့်ရန်

လက်တင်အမေရိက (အင်္ဂလိပ်: Latin America) ဟူသည် ရိုမန်ဘာသာစကား (အဓိကအားဖြင့် စပိန်နှင့် ပေါ်တူဂီဘာသာ) ကိုပြောဆိုသည့် အမေရိကရှိ နိုင်ငံများကို ညွှန်းဆို ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ဖက်နယ်နမိတ်မှ တောင်အမေရိက တောင်ဖက် အစွန်းထိ (ကာရစ်ဘီယံဒေသ အပါအဝင်) ကျယ်ပြန့်ကာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံပေါင်း ၂၀ ပါဝင်သည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၁၉,၁၉၇,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာခန့် (၇,၄၁၂,၀၀၀ စတုရန်းမိုင်)[၁] ကျယ်ဝန်းကာ ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေစုစုပေါင်းဧရိယာ၏ ၁၃% ခန့်ရှိသည်။ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စာရင်းများအရ ၆၀၄ သန်းကျော်ဖြစ်သည်။ "လက်တင်အမေရိက" ဟူသည့် အသုံးအနှုန်းကို ၁၈၆၁ ခုနှစ်တွင် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ [၅]

Latin America[မှတ်စု ၁]
Latin America (orthographic projection).svg
ဧရိယာ၁၉,၁၉၇,၀၀၀ km2 (၇,၄၁၂,၀၀၀ sq mi)[၁]
လူဦးရေ၆၂၆,၇၄၁,၀၀၀ (၂၀၁၅ ခန့်မှန်း)[၂][မှတ်စု ၂]
လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု၃၁/km2 (၈၀/sq mi)
DemonymLatin American
နိုင်ငံများ၂၀[မှတ်စု ၃]
အမှီအခိုနယ်မြေများ၁၃
ဘာသာစကားများအဓိကအားဖြင့်
စပိန် နှင့် ပေါ်တူဂီ အခြား:
Quechua, Mayan languages, Guaraní, ပြင်သစ်, Aymara, Nahuatl, အီတလီဂျာမန်အင်္ဂလိပ်ဒတ်ချ်ပိုလန်ယူကရိန်းWelsh, Yidish, တရုတ်
အချိန်ဇုန်များUTC-2 မှ UTC-8
အကြီးဆုံးမြို့များ(မြို့ကြီးများ)[၃][၄]
၁။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Mexico City
၂။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ São Paulo
၃။ အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ Buenos Aires
၄။ ဘရာဇီးနိုင်ငံ Rio de Janeiro
၅။ ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ Bogotá
၆။ ပီရူးနိုင်ငံ Lima
၇။ ချီလီနိုင်ငံ Santiago
၈။ဘရာဇီးနိုင်ငံBelo Horizonte
၉။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Guadalajara
၁၀။ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ Monterrey

နယ်မြေဒေသများပြင်ဆင်

 
လက်တင်အမေရိကရှိ ယေဘုယျဒေသကြီးလေးခု

ပထဝီဝင်၊ နိုင်ငံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု စသည်တို့ကို အခြေခံ၍ လက်တင်အမေရိက ကို အမျိုးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ပိုင်းခြားထားပုံမှာ မြောက်အမေရိကဗဟိုအမေရိကကာရစ်ဘီယံနှင့် တောင်အမေရိက ဟူ၍ဖြစ်သည်။[၆] နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အရ ခွဲခြားထားသည့် နယ်မြေဒေသများမှာ တောင်ပိုင်းကတော့ပုံဒေသ၊ ဂီယားနားနယ်များနှင့် အန်းဒီးဒေသ တို့ဖြစ်သည်။ ဘာသာဗေဒအားဖြင့် ပိုင်းခြားထားသည့် ဒေသများမှာ ဟစ်စပန်းနစ်အမေရိကပေါ်တူဂီအမေရိကနှင့် ပြင်သစ်အမေရိက တို့ဖြစ်ကြသည်။

အလံ တံဆိပ် အမှတ်အသား အမည် ဧရိယာ
(km²)
လူဦးရေ
လူဦးရေသိပ်သည်းဆ
(per km²)
မြို့တော် နိုင်ငံအမည် (ရုံးသုံးဘာသာစကားဖြင့်)
    အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ ၂,၇၈၀,၄၀၀ ၄၁,၆၆၀,၄၁၇ ၁၄.၄ ဗျူနိုအေးရိစ်မြို့ Argentina
    ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ ၁,၀၉၈,၅၈၁ ၁၀,၄၆၁,၀၅၃ ဆူးခရဲ့မြို့ Bolivia
    ဘရာဇီး ၈,၅၁၅,၇၆၇ ၂၀၁,၀၃၂,၇၁၄ ၂၃.၆ ဘရာဇီးလီးလားမြို့ Brasil
    ချီလီနိုင်ငံ ၇၅၆,၀၉၆ ၁၇,၅၅၆,၈၁၅ ၂၃ ဆန်တီယာဂိုမြို့ Chile
    ကိုလံဘီယာနိုင်ငံ ၁,၁၄၁,၇၄၈ ၄၇,၃၈၇,၁၀၉ ၄၁.၅ ဘိုဂိုတာမြို့ Colombia
    ကော့စတာရီကာနိုင်ငံ ၅၁,၁၀၀ ၄,၆၆၇,၀၉၆ ၉၁.၃ ဆန်ဂျို့စ်မြို့ Costa Rica
    ကျူးဘားနိုင်ငံ ၁၀၉,၈၈၄ ၁၁,၀၆၁,၈၈၆ ၁၀၀.၆ ဟာဗားနားမြို့ Cuba
    ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ ၄၈,၄၄၂ ၁၀,၂၁၉,၆၃၀ ၂၁၀.၉ ဆန်တိုဒိုမီဂိုမြို့ República Dominicana
    အီကွေဒေါနိုင်ငံ ၂၈၃,၅၆၀ ၁၅,၄၃၉,၄၂၉ ၅၄.၄ ကွီတိုမြို့ Ecuador
    အယ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံ ၂၁,၀၄၀ ၆,၁၀၈,၅၉၀ ၂၉၀.၃ ဆန်ဆာဗေဒိုမြို့ El Salvador
    ပြင်သစ်ဂီယားနား* ၈၃,၅၃၄ ၂၅၀,၁၀၉ ခေအန်းမြို့ Guyane française
    ဂွါဒီလု* ၁,၆၂၈ ၄၀၅,၇၃၉ ၂၅၀ ဘာ့စတဲမြို့ Guadeloupe
    ဂွါတီမာလာနိုင်ငံ ၁၀၈,၈၈၉ ၁၅,၄၃၈,၃၈၄ ၁၂၉ ဂွါတီမာလာစီးတီး Guatemala
    ဟေတီနိုင်ငံ ၂၇,၇၅၀ ၉,၉၉၆,၇၃၁ ၃၅၀ ပေါ့တ်အော်ရ်ပရင့်စ်မြို့ Ayiti, Haïti
    ဟွန်ဒူးရပ်စ်နိုင်ငံ ၁၁၂,၄၉၂ ၈,၅၅၅,၀၇၂ ၇၆ တေဂူဆီဂါလ်ပါမြို့ Honduras
    မာတီနစ်* ၁,၁၂၈ ၃၈၆,၄၈၆ ၃၄၀ ဖော့ဒီဖရန့်မြို့ Martinique
    မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ၁,၉၇၂,၅၅၀ ၁၁၈,၃၉၅,၀၅၄ ၅၇ မက္ကဆီကိုစီးတီး Estados Unidos Mexicanos
    နီကာရာဂွါနိုင်ငံ ၁၃၀,၃၇၅ ၅,၇၈၈,၅၃၁ ၄၄.၃ မနာဂွါမြို့ Nicaragua
    ပနားမားနိုင်ငံ ၇၅,၅၁၇ ၃,၆၆၁,၈၆၈ ၅၄.၂ ပနားမားစီးတီး Panamá
    ပါရာဂွေးနိုင်ငံ ၄၀၆,၇၅၃ ၆,၈၀၀,၂၈၄ ၁၄.၂ အဆွန်စီယုန်းမြို့ Paraguay
    ပီရူးနိုင်ငံ ၁,၂၈၅,၂၁၆ ၃၀,၄၇၅,၁၄၄ ၂၃ လီမာမြို့ Perú
    ပေါ်တိုရီကို* ၉,၁၀၄ ၃,၆၁၅,၀၈၆ ၃၉၇ ဆန်ဝှမ်းမြို့ Puerto Rico
    စိန့်ဘာသယ်လမီ* ၅၃.၂ ၃၆,၂၈၆ ၆၈၂ ဂစ်စတာဗီယားမြို့ Saint-Barthélemy
    စိန့်မာတင်* ၂၅ ၉,၀၃၅ ၃၆၁ မာရီဂေါမြို့ Saint-Martin
    ဥရုဂွေးနိုင်ငံ ၁၇၆,၂၁၅ ၃,၃၂၄,၄၆၀ ၁၈.၈၇ မွန်တီဗစ်ဒီအိုမြို့ Uruguay
    ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ ၉၁၆,၄၄၅ ၃၁,၆၄၈,၉၃၀ ၃၁.၅၉ ကရာကတ်စ်မြို့ Venezuela
စုစုပေါင်း ၂၀,၁၁၁,၄၅၇ ၆၀၃,၄၄၁,၅၉၅ ၃၀

*: အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ မဟုတ်

မှတ်စုများပြင်ဆင်

  1. အဓိက လက်တင်အမေရိက ဘာသာစကားများဖြင့်
  2. Includes the population estimates for South American and Central American countries excluding Belize, Guyana, the United States, and Spanish and French speaking Caribbean countries and territories, as listed under "Sub-regions and countries"
  3. Not including Anglophone, Francophone or Dutch-speaking countries, such as Belize, Guyana, Suriname and Jamaica; see Contemporary Definitions section

ကိုးကားပြင်ဆင်

  1. ၁.၀ ၁.၁ "World Development Indicators: Rural environment and land use", World Development Indicators, The World Bank (ကမ္ဘာ့ဘဏ်), retrieved ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၃  Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ၂.၀ ၂.၁ World Population Prospects, The 2015 Revision: Key Findings and Advance Tables 13–17။ United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division (July 29, 2015)။ January 1, 2016 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  3. ၃.၀ ၃.၁ Global Metro Monitor 2014။ Brookings Institution။ 22 January 2015 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  4. Geography Department at Loughborough University, The World According to GaWC 2012, Table 4
  5. Phelan (1968), p. 296.
  6. María Alejandra Acosta García (June 2011). "Three", in CONALITEG: Geografía, Quinto Grado (Geography, Fifth Grade), Second Edition, Mexico City: Secretaría de Educación Pública (Secretariat of Public Education), 75–83။