ဒပ်ဘ်နီယမ် (Dubnium) ဒြပ်စင်သည် ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်တခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဓာတ်ခွဲခန်း၌သာ ဖန်တီးထုတ်ယူ ရရှိနိုင်သည်။ ၎င်း၏သင်္ကေတမှာ Db ဖြစ်ပြီး အက်တမ်အမှတ်စဉ် (atomic number) ၁၀၅ ဖြစ်သည်။ Dubnium ဒြပ်စင်၏ တွေ့ရှိခဲ့သော အိုင်ဆိုတုပ် အမှတ်စဉ် ၉ မျိုး၏ atomic weight များမှာ ၂၅၅ မှ ၂၆၃ အထိရှိသည်။ ၎င်း၏ တည်ငြိမ်ဆုံး အိုင်ဆိုတုပ် အမှတ်စဉ်မှာ 268Db ဖြစ်၍ သက်တမ်းဝက်(half-life) မှာ ၃၂ နာရီဖြစ်သည်။ Dubnium ဒြပ်စင်ကို ၁၉၆၈-၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင်ရုရှားနိုင်ငံ Dubna မြို့ရှိ JINR ကောလိပ်ရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းမှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ Dubnium ဟူသောအမည်သည် ၎င်းမြို့အမည်အား ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Dubnium,  105Db
ယေဘုယျ ဂုဏ်သတ္တိများ
အမည်၊ သင်္ကေတdubnium, Db
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားရှိ Dubnium
Element 1: Hydrogen (H), Other non-metal
Element 2: Helium (He), Noble gas
Element 3: Lithium (Li), Alkali metal
Element 4: Beryllium (Be), Alkaline earth metal
Element 5: Boron (B), Metalloid
Element 6: Carbon (C), Other non-metal
Element 7: Nitrogen (N), Other non-metal
Element 8: Oxygen (O), Other non-metal
Element 9: Fluorine (F), Halogen
Element 10: Neon (Ne), Noble gas
Element 11: Sodium (Na), Alkali metal
Element 12: Magnesium (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: Aluminium (Al), Other metal
Element 14: Silicon (Si), Metalloid
Element 15: Phosphorus (P), Other non-metal
Element 16: Sulfur (S), Other non-metal
Element 17: Chlorine (Cl), Halogen
Element 18: Argon (Ar), Noble gas
Element 19: Potassium (K), Alkali metal
Element 20: Calcium (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: Scandium (Sc), Transition metal
Element 22: Titanium (Ti), Transition metal
Element 23: Vanadium (V), Transition metal
Element 24: Chromium (Cr), Transition metal
Element 25: Manganese (Mn), Transition metal
Element 26: Iron (Fe), Transition metal
Element 27: Cobalt (Co), Transition metal
Element 28: Nickel (Ni), Transition metal
Element 29: Copper (Cu), Transition metal
Element 30: Zinc (Zn), Transition metal
Element 31: Gallium (Ga), Other metal
Element 32: Germanium (Ge), Metalloid
Element 33: Arsenic (As), Metalloid
Element 34: Selenium (Se), Other non-metal
Element 35: Bromine (Br), Halogen
Element 36: Krypton (Kr), Noble gas
Element 37: Rubidium (Rb), Alkali metal
Element 38: Strontium (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: Yttrium (Y), Transition metal
Element 40: Zirconium (Zr), Transition metal
Element 41: Niobium (Nb), Transition metal
Element 42: Molybdenum (Mo), Transition metal
Element 43: Technetium (Tc), Transition metal
Element 44: Ruthenium (Ru), Transition metal
Element 45: Rhodium (Rh), Transition metal
Element 46: Palladium (Pd), Transition metal
Element 47: Silver (Ag), Transition metal
Element 48: Cadmium (Cd), Transition metal
Element 49: Indium (In), Other metal
Element 50: Tin (Sn), Other metal
Element 51: Antimony (Sb), Metalloid
Element 52: Tellurium (Te), Metalloid
Element 53: Iodine (I), Halogen
Element 54: Xenon (Xe), Noble gas
Element 55: Caesium (Cs), Alkali metal
Element 56: Barium (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: Lanthanum (La), Lanthanoid
Element 58: Cerium (Ce), Lanthanoid
Element 59: Praseodymium (Pr), Lanthanoid
Element 60: Neodymium (Nd), Lanthanoid
Element 61: Promethium (Pm), Lanthanoid
Element 62: Samarium (Sm), Lanthanoid
Element 63: Europium (Eu), Lanthanoid
Element 64: Gadolinium (Gd), Lanthanoid
Element 65: Terbium (Tb), Lanthanoid
Element 66: Dysprosium (Dy), Lanthanoid
Element 67: Holmium (Ho), Lanthanoid
Element 68: Erbium (Er), Lanthanoid
Element 69: Thulium (Tm), Lanthanoid
Element 70: Ytterbium (Yb), Lanthanoid
Element 71: Lutetium (Lu), Lanthanoid
Element 72: Hafnium (Hf), Transition metal
Element 73: Tantalum (Ta), Transition metal
Element 74: Tungsten (W), Transition metal
Element 75: Rhenium (Re), Transition metal
Element 76: Osmium (Os), Transition metal
Element 77: Iridium (Ir), Transition metal
Element 78: Platinum (Pt), Transition metal
Element 79: Gold (Au), Transition metal
Element 80: Mercury (Hg), Transition metal
Element 81: Thallium (Tl), Other metal
Element 82: Lead (Pb), Other metal
Element 83: Bismuth (Bi), Other metal
Element 84: Polonium (Po), Metalloid
Element 85: Astatine (At), Halogen
Element 86: Radon (Rn), Noble gas
Element 87: Francium (Fr), Alkali metal
Element 88: Radium (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: Actinium (Ac), Actinoid
Element 90: Thorium (Th), Actinoid
Element 91: Protactinium (Pa), Actinoid
Element 92: Uranium (U), Actinoid
Element 93: Neptunium (Np), Actinoid
Element 94: Plutonium (Pu), Actinoid
Element 95: Americium (Am), Actinoid
Element 96: Curium (Cm), Actinoid
Element 97: Berkelium (Bk), Actinoid
Element 98: Californium (Cf), Actinoid
Element 99: Einsteinium (Es), Actinoid
Element 100: Fermium (Fm), Actinoid
Element 101: Mendelevium (Md), Actinoid
Element 102: Nobelium (No), Actinoid
Element 103: Lawrencium (Lr), Actinoid
Element 104: Rutherfordium (Rf), Transition metal
Element 105: Dubnium (Db), Transition metal
Element 106: Seaborgium (Sg), Transition metal
Element 107: Bohrium (Bh), Transition metal
Element 108: Hassium (Hs), Transition metal
Element 109: Meitnerium (Mt), Transition metal
Element 110: Darmstadtium (Ds), Transition metal
Element 111: Roentgenium (Rg), Transition metal
Element 112: Copernicium (Cn), Transition metal
Element 113: Ununtrium (Uut)
Element 114: Ununquadium (Uuq)
Element 115: Ununpentium (Uup)
Element 116: Ununhexium (Uuh)
Element 117: Ununseptium (Uus)
Element 118: Ununoctium (Uuo)
Ta

Db

(Upe)
rutherfordiumdubniumseaborgium
အက်တမ် အမှတ်စဉ် (Z)105
အုပ်စုဘလော့group 5, d-block
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားperiod 7
စံ အက်တောမစ် အလေးချိန် (Ar)
အီလက်ထရွန် ပြုပြင်မှု[Rn] 5f14 6d3 7s2[၁]
အခွံတစ်ခုလျင် အီလက်ထရွန်ပါဝင်မှု2, 8, 18, 32, 32, 11, 2
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ
ဖေ့စ်solid (predicted)[၂]
သိပ်သည်းမှု (အခန်းအပူချိန်)29.3 g/cm3 (predicted)[၁][၃]
အက်တောမစ် ဂုဏ်အင်များ
အိုင်ယွန်းပြုခြင်းစွမ်းအင်1st: 665 kJ/mol
2nd: 1547 kJ/mol
3rd: 2378 kJ/mol
(more) (all but first estimated)[၁]
အက်တောမစ် အချင်းဝက်empirical: 139 pm (estimated)[၁]
ကိုဗေးလန့်အချင်းဝက်149 pm (estimated)[၄]
Miscellanea
ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံbody-centered cubic (bcc) (predicted)[၂]
Body-centered cubic crystal structure for dubnium
CAS Number53850-35-4
သမိုင်းကြောင်း
အမည်တပ်ခြင်းafter Dubna, Moscow Oblast, Russia, site of Joint Institute for Nuclear Research
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုindependently by the Lawrence Berkeley Laboratory and the Joint Institute for Nuclear Research (1970)
Most stable isotopes of dubnium
iso NA သက်တမ်းဝက် DM DE (MeV) DP
262Db syn 34 s[၅][၆] 67% α 8.66,
8.45
258Lr
33% SF
263Db syn 27 s[၆] 56% SF
41% α 8.36 259Lr
3% ε 263mRf
266Db syn 20 min[၆] SF
ε? 266Rf
267Db syn 1.2 h[၆] SF
ε? 267Rf
268Db syn 28 h[၆] SF
ε? 268Rf
270Db syn 15 h[၇] 17% SF
83% α 266Lr
ε? 270Rf
| references | in Wikidata

အသုံးပြုခြင်းပြင်ဆင်

၎င်းဒြပ်စင်အကြောင်းကို အနည်းငယ်သာသိရှိထားပြီး အသုံးပြုနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစုံတရာမသိရှိသေးပါ။

သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေပြင်ဆင်

၎င်းဒြပ်စင်ကို သဘာဝတွင် မတွေ့ရှိနိုင်ပဲ ဓာတ်ခွဲခန်းအတွင်းမှသာ ထုတ်ယူနိုင်သည်။

ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာသက်ရောက်မှုများပြင်ဆင်

၎င်းဒြပ်စင်သည် အလွန်မတည်မြဲသောဒြပ်စင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး အလွန်လျင်မြန်စွာ အခြားဒြပ်စင်များအဖြစ်သို့ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေး အပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

ပတ်ဝန်းကျင်သို့သတ်ရောက်မှုများပြင်ဆင်

Dubnium ဒြပ်စင်၏သက်တမ်းဝက်(half-life)သည် ၃၄ စက္ကန့်ခန့် အလွန်တိုသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်မလိုပါ။

ကိုးကားပြင်ဆင်

  1. ၁.၀ ၁.၁ ၁.၂ ၁.၃ (2006) "Transactinides and the future elements", The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements, 3rd, Springer Science+Business Media, 1652–1752. ISBN 978-1-4020-3555-5 
  2. ၂.၀ ၂.၁ "First-principles calculation of the structural stability of 6d transition metals" (2011). Physical Review B 84 (11). doi:10.1103/PhysRevB.84.113104. Bibcode2011PhRvB..84k3104O. 
  3. "Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties" (1975). Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry 21: 89–144. doi:10.1007/BFb0116498. Retrieved on October 4, 2013. 
  4. DubniumRoyal Chemical Society။ October 9, 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  5. (2011) "Production and Identification of Transactinide Elements", Handbook of Nuclear Chemistry. Springer, 877. doi:10.1007/978-1-4419-0720-2_19 
  6. ၆.၀ ၆.၁ ၆.၂ ၆.၃ ၆.၄ Six New Isotopes of the Superheavy Elements Discovered။ Berkeley Lab (2010)။ May 5, 2014 တွင် မူရင်းအား မော်ကွန်းတင်ပြီး။ October 9, 2017 တွင် ပြန်စစ်ပြီး။
  7. "Synthesis of a New Element with Atomic Number Z=117" (2010). Physical Review Letters 104. American Physical Society. doi:10.1103/PhysRevLett.104.142502. PMID 20481935. Bibcode2010PhRvL.104n2502O.